Çiftler arası iletişim sorunları, çatışma çözümü zorlukları, sadakat krizleri ve aile içi gerilimlerin Gottman, duygu odaklı terapi (EFT) ve sistemik aile terapisi gibi kanıta dayalı yaklaşımlarla ele alındığı yapılandırılmış psikoterapi süreci.
Ne için yapılır
- Çiftler arası tekrarlayan iletişim sorunları, anlaşmazlıklar ve çözülemeyen tartışmalar
- Sadakatsizlik (aldatma) krizi sonrası ilişkiyi onarma süreci
- Cinsel yaşamda sorunlar (iletişim kaynaklı veya psikolojik nedenli)
- Boşanma kararı öncesi son değerlendirme veya birlikte boşanma terapisi
- Aile bireyleri arasında kuşaklar arası gerilim, sınır sorunları
- Çocuklarda davranış sorunlarına eşlik eden aile dinamiği problemleri
- Eş veya aile bireyinin kronik hastalık, depresyon, anksiyete, bağımlılık gibi durumlarına aile uyumu
- Yas, kayıp veya travma sonrası aile/çift desteği
Hazırlık
- İlk seansa çiftin/ailenin tüm ilgili bireylerinin (mümkünse) katılması — eksik kişi tedavi sürecini sınırlayabilir
- Sorunların ne zaman başladığı, nasıl ilerlediği ve önceki çözüm girişimlerinin not edilmesi
- Şiddet, fiziksel veya cinsel istismar varlığı durumunda — çift terapisi kontrendikedir; bireysel destek ve güvenlik öncelikli
- Bağımlılık, ciddi psikiyatrik bozukluk varsa öncelik bireysel tedavidir; çift terapisi paralel veya sonradan değerlendirilir
İşlem nasıl yapılır
- İlk 1-2 değerlendirme seansı — çift birlikte ve gerekirse bireysel görüşmelerle ilişki tarihçesi, sorun alanları ve hedefler belirlenir
- Gottman çift terapisi yaklaşımı — 'Sound Relationship House' modeli; eleştiri, savunmacılık, hor görme ve duvar örme gibi yıkıcı iletişim örüntülerinin tanımlanması ve değiştirilmesi
- Duygu Odaklı Terapi (EFT, Emotionally Focused Therapy) — bağlanma kuramı temelli; partnerler arasındaki tekrarlayan olumsuz döngülerin çözülmesi ve duygusal güvenli bağ kurulması
- Sistemik aile terapisi — aile içi roller, iletişim örüntüleri ve sınırların gözden geçirilmesi
- Yapılandırılmış ödevler ve iletişim becerileri (aktif dinleme, 'ben' dilini kullanma, çatışma çözüm teknikleri)
- Cinsel terapi gerekirse paralel olarak çiftin onayı ile entegre edilir
İşlem sonrası
- Genellikle haftada bir 60-90 dakikalık seans; toplam süreç 12-20 seans arası değişir
- Hedeflere ulaşıldığında seanslar 2-4 haftada bire seyreltilir; sonrasında ihtiyaca göre booster seans
- Eve verilen ödevler (iletişim alıştırmaları, kalite zamanı, takdir ifadeleri) düzenli uygulanmalıdır
- Bireysel psikolojik destek gerektiren bir partner varsa paralel bireysel terapi önerilebilir
- Sürecin tamamlanmasıyla 3-6 aylık aralıklarla kontrol seansları planlanabilir
Riskler
- Eşler arasında zaten gizli kalmış konuların açığa çıkmasıyla geçici gerilim ve duygusal yoğunluk artışı
- Tek tarafın motivasyonsuz olduğu durumlarda terapi etkisi sınırlı kalabilir
- Süreç içinde çiftin ayrılma kararına ulaşması — terapi 'birlikte kalmayı' garanti etmez; sağlıklı karar vermeyi destekler
- Aktif aile içi şiddet, kontrol edilemeyen bağımlılık veya tedavi edilmemiş ciddi psikiyatrik bozukluk varlığında çift terapisi uygun değildir
- Çocukların aile terapisine dahil edilmesi durumunda yaş ve gelişim düzeyine uygun yaklaşım gerekir; uygun olmayan zorlama ters etki yapabilir
Sıkça Sorulanlar
Çift terapisi evliliğimizi kurtarır mı?
Çift terapisi her durumda evliliği koruma garantisi vermez. Kanıta dayalı yaklaşımlar (Gottman, EFT) iletişim ve duygusal bağı belirgin biçimde iyileştirir; süreç sonunda çift ya birlikte sağlıklı ilişki kurar ya da ayrılma yolunu daha az çatışmayla seçebilir.
Eşim gelmek istemiyor, tek başıma faydası olur mu?
Bireysel olarak başlanan terapi de ilişki dinamiğine olumlu katkı sağlayabilir; ancak tam etki için her iki tarafın katılımı önemlidir. İlk seans sonrası eşi sürece davet etmek için motivasyonu artırma çalışılabilir.
Ailemizde fiziksel şiddet var, çift terapisi yapılabilir mi?
Hayır. Aktif fiziksel veya cinsel şiddet durumunda çift terapisi önerilmez ve risk taşır. Önce güvenlik sağlanmalı, mağdur olan birey bireysel destek almalı ve uygun durumlarda yasal başvuru süreci değerlendirilmelidir.
Çocuğumuzu terapiye getirmeli miyiz?
Çocuğun yaşı, sorunun türü ve ailenin yapısına göre değerlendirilir. Bazı seanslar yalnızca ebeveynlerle, bazıları çocukla birlikte yapılabilir. Karar terapist ile birlikte verilir.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Bireysel psikoterapi
Psikiyatri Hizmetleri
Bire bir ruhsal danışmanlık — kanıta dayalı yöntemlerle duygusal ve davranışsal güçlüklerin ele alınması.
Panik bozukluğu tedavisi
Psikiyatri Hizmetleri
Panik bozukluğu tedavisi — bilişsel davranışçı terapi (BDT) ve ilaç kombinasyonu ile kapsamlı psikiyatrik yaklaşım.
Obsesif kompülsif bozukluk tedavisi
Psikiyatri Hizmetleri
Obsesif kompülsif bozukluk (OKB) tedavisi — maruz bırakma ve tepki önleme (ERP) terapisi ile yüksek doz SSRI birlikte uygulanır.
Uyku bozuklukları tedavisi
Psikiyatri Hizmetleri
Uyku bozuklukları tedavisi — insomnia, gecikmiş uyku fazı ve psikiyatrik kaynaklı uyku sorunlarında BDT-I (CBT-I) ve gerektiğinde ilaç tedavisi.
Sınav Anksiyetesi
Psikiyatri Hizmetleri
Sınav anksiyetesi tedavisi — sınav öncesi ve sırasında performansı bozan yoğun kaygıya yönelik psikiyatrik yaklaşım.
Somatoform Ağrı Bozuklukları
Psikiyatri Hizmetleri
Somatoform ağrı bozuklukları tedavisi — bedensel açıklaması yetersiz kronik ağrılarda ilaç + psikoterapi yaklaşımı.
Bilişsel davranışçı terapi
Psikiyatri Hizmetleri
BDT — düşünce, duygu ve davranış arasındaki bağı yapılandırılmış biçimde çalışan kanıta dayalı terapi.
Depresyon tedavisi
Psikiyatri Hizmetleri
Depresyon tedavisi — psikoterapi, gerektiğinde ilaç ve yaşam tarzı düzenlemelerini birleştiren bütüncül yaklaşım.