Psikoz Tedavisi

Halüsinasyon, hezeyan ve gerçeklikle bağlantı kaybı yaşayan kişiler için ilaç, terapi ve aile desteğini birleştiren uzun soluklu izlem programı.

Ne için yapılır

• Şizofreni ve şizoaffektif bozukluk
• İlk atak psikoz değerlendirmesi ve tedavisi
• Psikotik özellikli majör depresyon ve bipolar bozukluk
• Madde kullanımıyla tetiklenen psikotik tablolar (kullanım kesildikten sonra süren belirtiler)
• Hezeyan bozukluğu ve kısa psikotik bozukluk
• Tedaviye dirençli psikoz olgularında klozapin değerlendirmesi

Hazırlık

• Ayrıntılı psikiyatrik değerlendirme ve risk analizi (kendine/başkasına zarar)
• Madde kullanımı taraması; tıbbi (tiroid, B12, otoimmün, görüntüleme) ayırıcı tanı testleri
• Tedaviye başlamadan önce kilo, kan basıncı, lipid ve kan şekeri ölçümü
• EKG ve QT mesafesi değerlendirmesi (ilaç güvenliği için)
• Aile veya bakım vereniyle birlikte tedavi planı ve izlem stratejisi

İşlem nasıl yapılır

1. İlk atak psikoz olabildiğince erken tedaviye alınır; gecikme prognozu olumsuz etkiler
2. Endikasyona göre risperidon, olanzapin, aripiprazol gibi atipik antipsikotikler düşük dozdan başlatılır
3. Akut dönemde gerekirse ajitasyon yönetimi ve kısa süreli yatılı tedavi planlanır
4. İlk atak psikozda ilaç tedavisi belirtiler düzeldikten sonra genellikle 1-2 yıl sürdürülür
5. Uzun etkili enjeksiyon (depo) antipsikotikler tedaviye uyumu zor olan hastalarda değerlendirilir
6. İlaç tedavisine bilişsel davranışçı terapi, psikoeğitim ve aile odaklı müdahaleler eklenir

İşlem sonrası

• İlk haftalarda haftalık, ardından 2-4 haftada bir, sonra düzenli izlem
• Kilo, kan şekeri, lipid profili, prolaktin ve EKG ile metabolik/kardiyak yan etki takibi
• Belirti şiddeti standart ölçeklerle (örn. PANSS) izlenebilir
• Sosyal işlevsellik, iş/okul ve aile yaşamı için psikososyal rehabilitasyon
• Tedaviye dirençli olgularda hekim değerlendirmesiyle klozapin başlanması

Riskler

• Antipsikotiklere bağlı kilo artışı, metabolik sendrom, lipid ve kan şekeri yükselmesi
• Sedasyon, ekstrapiramidal belirtiler (titreme, kas sertliği), akatizi
• Geç diskinezi (uzun süreli kullanımda hareket bozuklukları)
• QT uzaması ve nadiren ciddi kardiyak yan etkiler
• Tedavi kesildiğinde nüks riski yüksektir; ilacın hekim onayı olmadan bırakılmaması önemlidir
• İntihar düşünceleri — acil durumda 112 aranmalı veya en yakın acil servise başvurulmalıdır

Sıkça Sorulanlar

İlgili Bilgiler

İlgili Tıbbi Hizmetler

Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.