Akciğer zarları arasında biriken sıvının ince iğne ile alındığı tanı ve tedavi işlemidir. Hem nefes darlığını hafifletir hem de hastalığın nedenini araştırır.
Ne için yapılır
- Açıklanamayan plevral efüzyon (akciğer zarı sıvısı) tanısı
- Sıvı birikmesine bağlı belirgin nefes darlığı ve göğüs ağrısı
- Pnömoni, kalp yetmezliği, böbrek-karaciğer hastalıklarında biriken sıvının değerlendirilmesi
- Tüberküloz plörezi şüphesi ve mikrobiyolojik inceleme
- Maligniteye (kanser) bağlı sıvıların hücresel analizi
- Ampiyem (iltihaplı sıvı birikimi) drenajı
Hazırlık
- Kan tahlilleri (özellikle pıhtılaşma testleri) ve akciğer görüntülemesi (röntgen veya ultrason) yapılır
- Kan sulandırıcı ilaçlar hekim onayı ile kesilebilir
- İşlem öncesi sıvı tüketimi ve gevşemiş kıyafet önerilir
- Hasta oturur veya hafif öne eğik pozisyona alınır
- Onam formu okunur ve imzalanır
İşlem nasıl yapılır
- Ultrason eşliğinde sıvının en güvenli giriş noktası belirlenir
- Cilt antiseptik ile temizlenir, lokal anestezi yapılır
- İnce bir iğne kaburgalar arasından plevral boşluğa ilerletilir
- Sıvı kontrollü şekilde aspire edilir; tanısal örnek için 30-60 ml, terapötik amaçla 1-1.5 litreye kadar boşaltılabilir
- Alınan sıvı laboratuvara gönderilir; Light kriterleri ile transüda-eksüda ayrımı yapılır, biyokimya, mikrobiyoloji ve sitoloji çalışılır
- İğne çıkarıldıktan sonra giriş yerine baskılı pansuman uygulanır
İşlem sonrası
- İşlem sonrası akciğer kontrol röntgeni ile pnömotoraks (akciğer sönmesi) varlığı değerlendirilir
- Nefes darlığı, göğüs ağrısı veya öksürük artışı durumunda hemen bilgi verilmesi gerekir
- Giriş yerinde 24-48 saat ıslak temas önlenir
- Tetkik sonuçlarına göre altta yatan hastalığa yönelik tedavi planlanır
Riskler
- Pnömotoraks (akciğer sönmesi) — yaklaşık %5 oranında, ultrason kılavuzluğu ile azalır
- Giriş yerinde kanama, hematom
- Vagal reaksiyon (tansiyon düşüklüğü, baygınlık)
- Yeniden genişleme ödemi (büyük hacimli sıvı boşaltıldığında)
- Enfeksiyon (nadir)
Sıkça Sorulanlar
İşlem ağrılı mı?
Lokal anestezi ile uygulandığı için belirgin ağrı hissedilmez; iğne girişinde kısa bir basınç hissi olabilir.
Aynı gün eve dönebilir miyim?
Komplikasyon olmazsa kontrol röntgeninden sonra genellikle aynı gün taburculuk mümkündür.
Birden fazla işlem gerekebilir mi?
Sıvı tekrar birikirse ya da tedaviye yanıt yetersizse plörodez veya kateter takılması gibi ek girişimler gündeme gelebilir.
Light kriterleri nedir?
Sıvının iltihaba bağlı (eksüda) mı yoksa basınç farkına bağlı (transüda) mı olduğunu protein ve LDH değerleri ile ayıran tanısal kriterlerdir.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Plevra Katateri Katılması
Göğüs Hastalıkları
Plevra kateteri takılması — interkostal tüp ile plevra boşluğundaki sıvı veya havanın sürekli drenajı.
Akciğer CA Tanı, Takip
Göğüs Hastalıkları
Akciğer kanseri tanı süreci ve onkolojik takip — radyolojik, patolojik ve moleküler değerlendirme.
Polisomografi
Göğüs Hastalıkları
Polisomnografi — uyku sırasında solunum, kalp ritmi ve beyin aktivitesinin izlendiği uyku testi.
Bronkoskopi
Göğüs Hastalıkları
İnce kameralı cihazla solunum yollarının doğrudan görüntülenmesi ve örnek alınması.
Sigara bırakma programı
Göğüs Hastalıkları
Sigara bırakma programı — davranışsal destek ve farmakolojik tedavi ile bireysel bırakma planı.
Pnömoni tedavisi
Göğüs Hastalıkları
Pnömoni (zatürre) tedavisi — bakteri, virüs veya mantar kaynaklı akciğer enfeksiyonunun yönetimi.
Akciğer kanseri taraması
Göğüs Hastalıkları
Akciğer kanseri taraması — yüksek riskli bireylerde düşük doz BT ile erken tanı programı.
Toraks BT
Görüntüleme Hizmetleri
Toraks BT — akciğer nodülü, pnömoni, pulmoner emboli ve göğüs hastalıklarının değerlendirilmesi.