Akciğerlerin hava keseciklerinin enfeksiyon nedeniyle iltihaplandığı tablonun değerlendirilmesi ve antibiyotik başta olmak üzere uygun tedavinin planlanmasıdır.
Ne için yapılır
- Yüksek ateş, üşüme-titreme, balgamlı öksürük ve nefes darlığı varlığı
- Toplum kökenli pnömoni (TKP) tanısı
- Hastane kökenli ve ventilatör ilişkili pnömoniler
- Aspirasyon pnömonisi şüphesi
- Bağışıklık baskılanmış hastalarda fırsatçı enfeksiyonlar
- CURB-65 skoru ile orta-yüksek riskli yatış endikasyonu olan hastalar
Hazırlık
- Detaylı öykü, fizik muayene ve oksijen satürasyonu ölçümü
- Akciğer röntgeni veya gerekirse toraks bilgisayarlı tomografisi
- Tam kan, CRP, prokalsitonin, böbrek-karaciğer fonksiyon testleri ve balgam incelemesi
- Yatış gerektiren olgularda kan ve balgam kültürü, gerekirse kan gazı
İşlem nasıl yapılır
- Hastalığın şiddeti CURB-65 (bilinç bulanıklığı, üre, solunum sayısı, kan basıncı, yaş) skoru ile derecelendirilir
- Hafif vakalarda ayaktan ağızdan antibiyotik (örneğin amoksisilin/klavulanat veya makrolid)
- Orta-ağır vakalarda hastaneye yatış, damardan antibiyotik ve oksijen tedavisi
- Sıvı dengesi sağlanır, ateş düşürücü ve gerekirse balgam söktürücü desteği verilir
- Hastane kökenli pnömonide geniş spektrumlu antibiyotikler kültür sonucuna göre yeniden düzenlenir
- Solunum yetmezliği gelişen hastalarda non-invaziv veya mekanik ventilasyon değerlendirilir
İşlem sonrası
- Tedavinin ilk 48-72 saatinde klinik yanıt ve ateş takibi yapılır
- Kontrol akciğer görüntülemesi 4-6 hafta sonra önerilir
- Sigara bırakma desteği ve risk gruplarında pnömokok-grip aşılaması planlanır
- Yutma sorunu olanlarda aspirasyon önleyici tedbirler
- Ek hastalıklarda (KOAH, kalp yetmezliği) altta yatan tablonun yeniden gözden geçirilmesi
Riskler
- Yetersiz tedavi durumunda solunum yetmezliği ve sepsis
- Plevral efüzyon ve ampiyem gelişimi
- Antibiyotiklere bağlı alerji, ishal (Clostridioides difficile dahil)
- Yaşlılarda dehidratasyon ve karışıklık (deliryum)
- Yeniden alevlenme ve nadiren akciğer apsesi
Sıkça Sorulanlar
Zatürre bulaşıcı mı?
Bazı bakteri ve virüslere bağlı zatürreler damlacık yoluyla bulaşabilir; maske, el hijyeni ve havalandırma riski azaltır.
Hastaneye yatmam gerekecek mi?
Yaş, eşlik eden hastalıklar ve CURB-65 skoru gibi parametrelere bakılır; hafif vakalar genellikle ayaktan tedavi edilebilir.
Antibiyotik kaç gün kullanılır?
Tipik toplum kökenli pnömonide 5-7 gün yeterli olabilir; ağır ve dirençli vakalarda süre uzayabilir.
Aşı ile korunmak mümkün mü?
Pnömokok ve grip aşıları, özellikle 65 yaş üstü ve kronik hastalığı olanlarda zatürre riskini belirgin azaltır.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Nebulizatör tedavisi
Göğüs Hastalıkları
Nebulizatör tedavisi — solunum yoluyla ilaç uygulaması ile bronş açıcı ve antiinflamatuar tedavi.
Spirometri
Göğüs Hastalıkları
Akciğerlerin solunum kapasitesini ölçen, obstrüktif ve restriktif hastalıkları ayırt eden temel test.
Solunum fonksiyon testleri
Göğüs Hastalıkları
SFT/PFT ile akciğer hacim, akım ve gaz değişiminin kapsamlı değerlendirilmesi.
KOAH değerlendirmesi ve tedavisi
Göğüs Hastalıkları
GOLD kılavuzlarına göre KOAH tanısı, sınıflaması ve bireyselleştirilmiş tedavi yönetimi.
Alerjik solunum yolu hastalıkları tedavisi
Göğüs Hastalıkları
Alerjik solunum yolu hastalıkları tedavisi — alerjik rinit ve astımda kanıta dayalı kademeli tedavi.
Bronkoskopi
Göğüs Hastalıkları
İnce kameralı cihazla solunum yollarının doğrudan görüntülenmesi ve örnek alınması.
Astım değerlendirmesi ve tedavisi
Göğüs Hastalıkları
GINA kılavuzuna göre astım tanısı, kontrol değerlendirmesi ve basamaklı tedavi yönetimi.
Tüberküloz tarama ve tedavisi
Göğüs Hastalıkları
Tüberküloz tarama ve tedavisi — verem hastalığında erken tanı ve standart kombine ilaç tedavisi.