Hava yolunu açık tutmak ve solunumu desteklemek amacıyla soluk borusuna tüp yerleştirilmesi. Acil ve yoğun bakım koşullarında uygulanır.
Ne için yapılır
- Solunum yetmezliği veya ağır solunum sıkıntısı
- Bilinç kapalılığı (Glasgow koma skoru ≤ 8) ve hava yolu koruyamama
- Ağır travma, yanık veya yüz/boyun şişliğine bağlı hava yolu tehdidi
- Genel anestezi gereken cerrahi girişimler
- Kardiyak veya solunum arresti sonrası canlandırma
- Aspirasyon riski yüksek hastalarda hava yolu koruması
Hazırlık
- Ekipman kontrolü: laringoskop, uygun boy tüp (erişkinde genellikle 7-8 mm iç çap), aspiratör, balon-maske
- Damar yolu, monitörizasyon (EKG, SpO2, kan basıncı, kapnografi) sağlanır
- Preoksijenizasyon: en az 3 dakika %100 oksijen ile akciğerler doldurulur
- Hızlı seri entübasyon (RSI) protokolünde sedatif ve kas gevşetici ilaçlar hazırlanır
İşlem nasıl yapılır
- Hasta uygun pozisyona alınır; başın hafif geriye eğilmesi (sniffing pozisyonu) sağlanır
- RSI uygulanıyorsa sedatif (etomidate, ketamin, propofol vb.) ardından kas gevşetici (süksinilkolin, rokuronyum) verilir
- Laringoskop ile ses tellerine bakılır; uygun boy endotrakeal tüp ses tellerinden geçirilerek soluk borusuna yerleştirilir
- Tüpün kafı şişirilerek hava kaçağı önlenir; ventilatör veya balona bağlanır
- Tüpün doğru yerde olduğu kapnografi (ETCO2), göğüs hareketi, akciğer dinleme ve akciğer grafisi ile doğrulanır
- Tüp sabitlenir, sedasyon ve gerekirse analjezi sürdürülür
İşlem sonrası
- Sürekli SpO2, kapnografi ve ventilatör parametre takibi
- Tüp pozisyonu ve kaf basıncı düzenli kontrol edilir
- Aspirasyon ve enfeksiyon önlemleri uygulanır
- Sedasyon hedefleri her vardiya yeniden değerlendirilir
- Mümkün olan en kısa sürede ekstübasyon (tüpün çıkarılması) için günlük değerlendirme
Riskler
- Diş, dudak veya ses tellerinde yaralanma
- Yemek borusuna yanlış yerleştirme veya tek akciğere kayma
- Aspirasyon, larinks ödemi veya ses kısıklığı
- Kan basıncı düşmesi, ritim bozuklukları
- Ventilatör ilişkili pnömoni
Sıkça Sorulanlar
Entübasyon ağrılı mıdır?
İşlem sırasında uygun sedatif ve analjezik ilaçlar verilir; hasta bilinçli olmadığı için ağrı hissetmez.
Tüp ne kadar süreyle kalır?
Altta yatan duruma bağlıdır. Birkaç saatten birkaç haftaya kadar değişebilir. Uzun süreli ihtiyaçlarda trakeostomi değerlendirilir.
Konuşma ve yutma sonradan etkilenir mi?
Geçici ses kısıklığı ve boğaz ağrısı sıktır ve genellikle birkaç gün içinde düzelir; kalıcı sorun nadirdir.
Entübasyon sonrası uyanma ne zaman olur?
Sedasyon kesildikten sonra hasta solunumu üstlenebilir hale geldiğinde tüp çıkarılır; süre klinik duruma göre değişir.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Travma bakımı
Acil Sağlık Hizmetleri
Travma bakımı — çoklu yaralanmalarda ABCDE algoritması ile sistematik müdahale süreci.
Alerjik reaksiyon/anafilaksi tedavisi
Acil Sağlık Hizmetleri
Anafilaksi tedavisi — kas içi epinefrin ile hayat kurtaran acil müdahale.
Yoğun bakım hizmeti
Acil Sağlık Hizmetleri
Yoğun bakım hizmeti (ICU) — kritik hasta için 24 saat ileri organ destek tedavisi.
Acil muayene ve triaj
Acil Sağlık Hizmetleri
Acil muayene ve triaj — başvuruda hayati önceliklendirme ve hızlı tıbbi değerlendirme süreci.
Yara bakımı ve sütür
Acil Sağlık Hizmetleri
Yara bakımı ve sütür — kesi, yırtık ve travmatik yaraların temizlenip dikilmesi işlemi.
Yanık tedavisi
Acil Sağlık Hizmetleri
Yanık tedavisi — derece, yüzey alanı ve sıvı resüsitasyonu temelli acil yaklaşım.
Zehirlenme tedavisi
Acil Sağlık Hizmetleri
Zehirlenme tedavisi — toksik madde maruziyetinde acil değerlendirme ve detoksifikasyon.
Akut astım atağı tedavisi
Acil Sağlık Hizmetleri
Akut astım atağı tedavisi — solunum yolu daralmasının acilen geri döndürülmesi.