Boyun veya bel bölgesine kontrollü mekanik çekme uygulayarak omurlar arası mesafeyi geçici olarak artırmaya ve sinir kökü üzerindeki basıyı azaltmaya yönelik fizik tedavi yöntemidir.
Ne için yapılır
- Servikal disk hernisine bağlı kola yansıyan ağrı ve uyuşma (servikal radikülopati)
- Lomber disk hernisine bağlı bacağa yansıyan ağrı (siyatik benzeri lomber radikülopati)
- Servikal ve lomber spondiloz (kireçlenme) kaynaklı ağrı
- Foraminal darlığa bağlı sinir kökü iritasyonu
- Kas spazmı ve ağrılı boyun-bel hareket kısıtlılığı
- Cerrahi planlanmayan vakalarda konservatif tedavi protokolünün parçası olarak
Hazırlık
- Güncel görüntüleme bulguları (MR, BT) ve hekim değerlendirmesi gereklidir
- Çekme cihazına uygun sabit bir kıyafet tercih edilmelidir
- Kemik metastazı, ileri osteoporoz ve omurga kırığı şüphesi mutlaka dışlanır
- Atlantoaksiyal instabilite, romatoid artrit servikal tutulumu ve gebelik durumu hekime bildirilir
- Kontrolsüz hipertansiyon ve kalp-damar hastalıkları varsa hekim onayı alınır
İşlem nasıl yapılır
- Servikal traksiyon için hasta sırtüstü veya oturur pozisyona alınır, başa özel kemer takılır
- Lomber traksiyon için hasta yatağa yatırılır, göğüs ve pelvise kemerler bağlanır
- Cihaz yavaş yavaş kontrollü çekme uygular; başlangıç yükü düşük tutulur
- Servikalde genellikle 7-12 kg, lomberde vücut ağırlığının yaklaşık %25-50'si arasında uygulanır
- Aralıklı çekme şeklinde 15-20 dakika boyunca uygulama yapılır
- Hasta ağrı veya rahatsızlık durumunda hemen bildirebileceği bir sinyal düğmesini elinde tutar
İşlem sonrası
- Tedavi sonrası kısa süreli yorgunluk ve hafif kas gerginliği olabilir
- Genellikle haftada 3-5 seans, toplam 10-20 seanslık program planlanır
- Egzersiz, postür eğitimi ve günlük yaşam düzenlemeleriyle birlikte uygulanır
- Kola/bacağa yansıyan ağrıda azalma haftalar içinde değerlendirilir
- Yakınmalar artarsa, yeni nörolojik bulgu çıkarsa tedavi durdurulup hekime başvurulur
Riskler
- Traksiyon tek başına bir tedavi değildir; egzersiz ve eğitimle birlikte planlanmalıdır
- Yanıt kişiseldir ve disk hernisi için kanıt düzeyi orta seviyededir
- Akut omurga kırığı, kemik metastazı, ileri osteoporoz ve omurga enfeksiyonunda kontrendikedir
- Romatoid artrit servikal tutulumu, atlantoaksiyal instabilite ve myelopati varlığında uygulanmaz
- Tedavi sırasında veya sonrasında ağrıda artış, uyuşma yayılması, güç kaybı çıkarsa derhal sonlandırılır
- Kontrolsüz hipertansiyon, gebelik ve aort anevrizması gibi durumlarda hekimle birlikte değerlendirilir
Sıkça Sorulanlar
Traksiyon ağrılı mıdır?
Doğru hasta seçimi ve uygun yükle uygulandığında ağrı yapmaz; aksine var olan ağrıyı azaltır. Boyun-bel veya kol-bacak ağrısında artış olursa cihaz hemen durdurulur ve plan yeniden değerlendirilir.
Disk hernimi tamamen geçirir mi?
Traksiyon hernisi 'geri yerine oturtmaz' ya da 'kesin tedavi' sağlamaz. Sinir kökü üzerindeki basıyı geçici olarak azaltarak ağrıyı kontrol etmeye yardımcı olabilir; etki kalıcı egzersiz, postür ve yaşam tarzı değişikliği ile sürdürülür.
Evde manuel çekme veya bel asma cihazları güvenli mi?
Kontrolsüz manuel çekme veya doğrulanmamış cihazlar yaralanma riski taşır. Servikal traksiyon özellikle yanlış uygulandığında ciddi sonuçlara yol açabilir. Uygulamanın hekim ve fizyoterapist gözetiminde yapılması önerilir.
Kaç seans sonra fark görmeliyim?
Belirgin değişim çoğunlukla 5-10 seans sonrası değerlendirilir. Yanıt yetersizse veya nörolojik belirtiler artarsa tedavi planı ve görüntüleme bulguları yeniden gözden geçirilir.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Kas-iskelet sistemi rehabilitasyonu
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
Kas-iskelet sistemi rehabilitasyonu — kas, eklem ve omurga sorunlarında fonksiyon kazandırma süreci.
Medikal pilates
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
Medikal pilates — fizyoterapist gözetiminde kas iskelet sistemi rehabilitasyon programı.
ESWT
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
ESWT — kas iskelet sistemi hastalıklarında uygulanan ekstrakorporeal şok dalga tedavisi.
Sıcak uygulama
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
Hotpack ve parafin gibi yüzeyel ısıtıcılarla kas gevşemesi ve dolaşım desteği.
Soğuk uygulama
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
Akut yaralanma ve iltihaplı durumlarda kriyoterapi ile ağrı ve şişlik kontrolü.
Egzersiz reçetesi ve takibi
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
Egzersiz reçetesi ve takibi — FITT prensibiyle kişiye özel hareket programı planlanması ve izlenmesi.
Kinezyolojik bantlama
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
Kinezyolojik bantlama — kas-iskelet sistemi ağrılarında elastik bant uygulamasıyla destek.
Spinal stabilizasyon egzersizleri
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
Spinal stabilizasyon egzersizleri — multifidus ve transversus abdominis odaklı kor güçlendirme.