Bu sitedeki bilgiler tıbbi tanı ve tedavi amacı taşımamaktadır. Sağlık sorunlarınız için mutlaka hekiminize başvurunuz.

Ana içeriği atla

Parsiyel Kalça Protezi

Parsiyel kalça protezi (hemiartroplasti) — yaşlı hastada femur boyun kırığı için kalça ucu yenileme cerrahisi.

Yaşlı hastalarda femur boyun kırığında, uyluk kemiğinin başının protez ile değiştirildiği cerrahi işlemdir. Erken yürüyüşü ve ağrısız kalçayı amaçlar.

Ne için yapılır

  • Yaşlı hastalarda yer değiştirmiş femur boyun kırıkları
  • Femur başında avasküler nekroz (kemik beslenmesinin bozulması)
  • Uzun süreli yatağa bağlı kalma riski yüksek hastalarda hızlı mobilizasyon ihtiyacı
  • Kalça soketinin (asetabulum) genel olarak korunmuş olduğu olgular
  • Tam kalça protezi için uygun olmayan veya yüksek riskli seçilmiş hastalar

Hazırlık

  • Anestezi öncesi kan tahlilleri, EKG ve gerekirse akciğer grafisi
  • Eşlik eden hastalıkların (kalp, şeker, böbrek) kontrolü
  • Kan sulandırıcı ilaçların hekim onayıyla düzenlenmesi
  • Cerrahi alanın temizlenmesi ve enfeksiyon taraması
  • Mümkünse kırıktan kısa sürede (1-2 gün içinde) ameliyata alınma planlaması

İşlem nasıl yapılır

  1. Anestezi uzmanı tarafından genel veya bölgesel anestezi uygulanır
  2. Hasta uygun pozisyona alınır ve cerrahi alan steril şekilde hazırlanır
  3. Kalça yan veya arka yaklaşımla açılır
  4. Kırık olan femur başı çıkarılır
  5. Uyluk kemiğinin ucuna metal protez sap ve baş yerleştirilir (çimentolu veya çimentosuz)
  6. Eklem hareketi kontrol edilir, doku katmanları kapatılır ve dikiş atılır

İşlem sonrası

  • Genellikle 3-7 gün hastanede kalış
  • Pıhtı önleyici ilaçlar ve gerekirse fizik tedavi başlanması
  • İlk günden itibaren hekim önerisine göre kademeli yük verme ve yürüteç ile ayağa kaldırma
  • İlk 6-8 haftada zorlu hareket kısıtlamaları (örn. çapraz bacak, derin oturma) önerilebilir
  • Düzenli kontrol röntgenleri ile protez ve kalça ekleminin değerlendirilmesi

Riskler

  • Yara enfeksiyonu ve protez enfeksiyonu
  • Bacak damarlarında pıhtı (derin ven trombozu) ve akciğer embolisi
  • Protez çıkığı (özellikle ilk haftalarda zorlu pozisyonlarda)
  • Kalça soketinde zamanla aşınma ve protezin gevşemesi
  • Sinir veya damar yaralanması, kanama, anestezi komplikasyonları

Sıkça Sorulanlar

Tam kalça protezinden farkı nedir?

Parsiyel protezde sadece uyluk kemiğinin başı değiştirilir, kalça soketi yerinde bırakılır. Tam protezde her iki taraf da yenilenir. Parsiyel protez genellikle yaşlı femur boyun kırığı hastalarında tercih edilir.

Ameliyattan sonra ne zaman ayağa kalkabilirim?

Çoğu hasta ameliyatın ertesi günü fizyoterapist eşliğinde ve yürüteçle ayağa kaldırılır. Erken hareket pıhtı, akciğer ve kas sorunlarını azaltır.

Protez ne kadar dayanır?

Parsiyel kalça protezleri kişiye göre değişmekle birlikte yıllarca işlev görebilir. Aşınma veya soketle ilgili sorun gelişirse zaman içinde tam kalça protezine dönüş gerekebilir.

Hangi hareketlerden kaçınmalıyım?

İlk 6-8 hafta derin oturma, bacak bacak üstüne atma, ileri eğilme ve aşırı dönme hareketleri çıkık riskini artırabilir. Hekim ve fizyoterapist sizi kişiye özel bilgilendirir.