Boyun bölgesindeki paratiroid bezlerinin salgıladığı parathormonun kanda ölçümü. Kalsiyum metabolizması ve kemik sağlığı bozukluklarının tanısında kullanılır.
Ne için yapılır
- Yüksek veya düşük kan kalsiyum düzeyinin nedeninin araştırılması
- Tekrarlayan böbrek taşı öyküsü
- Açıklanamayan kemik erimesi (osteoporoz) veya kemik ağrıları
- Kronik böbrek hastalığında ikincil hiperparatiroidizm takibi
- D vitamini eksikliği ile birlikte değerlendirme
- Boyun bölgesinde paratiroid adenomu şüphesi
- Paratiroid cerrahisi öncesi ve sonrası değerlendirme
Hazırlık
- Test sabah saatlerinde, tercihen 08:00–10:00 arasında uygulanır
- 8 saat açlık genellikle istenir (su içilebilir)
- Kalsiyum, D vitamini ve fosfor düzeyleri aynı örnekte birlikte çalışılır
- Kalsiyum, D vitamini ve diüretik kullanımı doktora bildirilmelidir
- Ağır egzersizden 24 saat önce kaçınılması önerilir
İşlem nasıl yapılır
- Hasta oturur veya yatar pozisyonda dinlendirilir
- Koldan vakumlu tüpe yaklaşık 3–5 ml kan örneği alınır
- Aynı seansta kalsiyum, fosfor, 25-OH D vitamini, kreatinin örnekleri alınır
- Örnek soğuk zincirde laboratuvara iletilir
- İmmünoassay yöntemiyle intakt PTH düzeyi ölçülür
- Sonuç pg/mL cinsinden raporlanır ve kalsiyum-D vitamini ile birlikte yorumlanır
İşlem sonrası
- Sonuç genellikle aynı gün veya bir sonraki iş gününde çıkar
- Yüksek PTH ile yüksek kalsiyumda primer hiperparatiroidizm araştırılır
- Yüksek PTH ile düşük kalsiyumda D vitamini eksikliği veya kronik böbrek hastalığı değerlendirilir
- Gerekli durumlarda boyun ultrasonu veya paratiroid sintigrafisi planlanır
- Sonuçlar endokrinoloji veya nefroloji uzmanı tarafından değerlendirilir
Riskler
- Kan alma bölgesinde geçici morarma veya ağrı
- Çok nadir enfeksiyon
- Vazovagal yanıt sonucu kısa süreli baş dönmesi
- Örnek doğru saklanmazsa düşük yanlış sonuç riski
Sıkça Sorulanlar
PTH testi yalnız başına yorumlanabilir mi?
Hayır. PTH her zaman aynı kandan bakılan kalsiyum, fosfor ve D vitamini düzeyleri ile birlikte değerlendirilir.
PTH yüksekliği her zaman ameliyat gerektirir mi?
Hayır. Tedavi nedene bağlıdır. D vitamini eksikliğine bağlı yüksekliklerde vitamin desteği yeterli olabilir; paratiroid adenomunda cerrahi düşünülebilir.
Test öncesi aç olmam gerekir mi?
Genellikle 8 saat açlık önerilir; çünkü aynı tüpten kalsiyum ve fosfor da çalışılır. Su içebilirsiniz.
Sonuç ne kadar sürede çıkar?
Çoğu laboratuvarda aynı gün veya en geç bir sonraki iş gününde sonuç hazırdır.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Kalsiyum metabolizması bozuklukları tedavisi
Dahili Poliklinik (Endokrin)
Kalsiyum metabolizması bozuklukları tedavisi — hipo/hiperkalsemi ve PTH eksenine yaklaşım.
Vitamin D
Tıbbi Biyokimya
Vitamin D (25-OH D3) düzeyi — kemik sağlığı, kas fonksiyonu ve eksiklik taraması için kan testi.
Ürik asit
Tıbbi Biyokimya
Ürik asit testi — gut hastalığı ve böbrek taşı riski değerlendirmesinde kullanılan kan tetkiki.
Böbrek fonksiyon testleri
Tıbbi Biyokimya
Üre (BUN) ve kreatinin ile eGFR hesaplaması üzerinden böbrek süzme işlevini değerlendiren tahliller.
Tam kan sayımı
Tıbbi Biyokimya
Hemogram (CBC) — kan hücrelerinin sayı ve oranlarını ölçen temel tarama tahlili.
Açlık kan şekeri
Tıbbi Biyokimya
Açlık glukoz testi — diyabet taraması ve kan şekeri kontrolünde temel tahlil.
HbA1c
Tıbbi Biyokimya
HbA1c — son 2-3 ayın ortalama kan şekerini gösteren glikolize hemoglobin testi.
Lipid profili
Tıbbi Biyokimya
Lipid profili — total kolesterol, HDL, LDL ve trigliserit ölçümü ile kardiyovasküler risk değerlendirmesi.