Cybex/Biodex gibi dinamometreler ile sabit hızda değişken dirençte kas gücü, dengesi ve dayanıklılığının ölçüldüğü ve rehabilite edildiği gelişmiş yöntem.
Ne için yapılır
- Ön çapraz bağ (ÖÇB) ameliyatı sonrası diz rehabilitasyonu
- Menisküs cerrahisi, omuz rotator manşet onarımı sonrası kas güçlendirme
- Diz, kalça, omuz, dirsek ve ayak bileği yaralanmalarında kas gücü değerlendirmesi
- Spor yaralanmaları sonrası sahaya dönüş (return-to-play) testi
- Kronik bel ve boyun ağrılarında gövde kas dengesinin ölçümü
- Nörolojik durumlarda (inme, MS) kas zayıflığının nicel değerlendirmesi
- İş kazası ve adli vakalarda kas kapasitesinin nesnel ölçümü
Hazırlık
- Test öncesi 24 saat ağır egzersizden kaçınma
- Aç olmama, hafif beslenmiş olma; bol sıvı alımı
- Spor kıyafeti ve uygun ayakkabı
- Akut ağrı, ödem veya ameliyat sonrası iyileşme tamamlanmadan test yapılmaması
- Hekim onayı: kalp hastalığı, kontrolsüz hipertansiyon ve akut kas-iskelet patolojisi olmaması
İşlem nasıl yapılır
- Hasta dinamometre (Cybex, Biodex veya benzeri) cihazına uygun pozisyonda yerleştirilir; gövde ve uzuv stabilize edilir
- 5-10 dakika ısınma egzersizi yapılır; cihaz kalibre edilir
- Test farklı açısal hızlarda (örn. 60°/sn, 180°/sn, 240°/sn) gerçekleştirilir
- Kas grubu (kuadriseps/hamstring, agonist/antagonist) konsantrik ve eksantrik kasılma ile ölçülür
- Kas gücü (peak torque), iş kapasitesi, dayanıklılık ve sağlam-sakat taraf farkı raporlanır
- Rehabilitasyon amaçlı kullanımda; aynı cihaz progresif dirençle güçlendirme egzersizi olarak uygulanır
İşlem sonrası
- Tek seans test 30-45 dakika sürer; rehabilitasyon programı haftada 2-3 gün önerilir
- Sonuçlar referans değerlerle karşılaştırılarak rapor halinde sunulur
- Sahaya dönüş kararı; sağlam tarafa göre %85-90 üzeri kas gücü ile alınır
- Tedavi planı 6-12 hafta sürebilir, klinik gidişata göre güncellenir
- Düzenli takip ile aşamalı yüklenme ve fonksiyonel egzersizlere geçilir
Riskler
- Aşırı zorlamada kas yırtılması veya kas tutulması
- Eklem ağrısı, geçici şişlik (özellikle eksantrik testte)
- Kontrolsüz tansiyonu olanlarda kardiyovasküler stres
- Akut yaralanma sonrası erken yapılırsa iyileşmenin gecikmesi
- Yanlış kalibrasyon veya pozisyonlama ile yanıltıcı sonuçlar
Sıkça Sorulanlar
İzokinetik test ile MR/EMG arasında fark nedir?
MR ve EMG yapısal/elektriksel değerlendirmeler iken izokinetik test kasın gerçek üretebildiği gücü ve dayanıklılığı sayısal olarak ölçer.
Sporcular ne sıklıkla test olmalı?
Sezon başı ve yaralanma dönüşlerinde önerilir. Yaralanma sonrası sahaya dönüş öncesi mutlaka değerlendirilmelidir.
Test ağrılı mıdır?
Maksimum kasılma sırasında geçici kas yorgunluğu ve hafif kas tutulması olabilir; ciddi ağrı beklenmez.
ÖÇB ameliyatı sonrası ne zaman yapılır?
Genellikle ameliyat sonrası 4-6 ay arasında ilk değerlendirme, 6-9 ay arasında sahaya dönüş testi yapılır; karar cerrah ve fizyoterapistle birlikte verilir.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Egzersiz Bisikleti
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
Egzersiz bisikleti tedavisi — diz ROM ve alt ekstremite kondisyonu.
Soğuk uygulama
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
Akut yaralanma ve iltihaplı durumlarda kriyoterapi ile ağrı ve şişlik kontrolü.
Egzersiz reçetesi ve takibi
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
Egzersiz reçetesi ve takibi — FITT prensibiyle kişiye özel hareket programı planlanması ve izlenmesi.
Kas-iskelet sistemi rehabilitasyonu
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
Kas-iskelet sistemi rehabilitasyonu — kas, eklem ve omurga sorunlarında fonksiyon kazandırma süreci.
Ortopedik rehabilitasyon
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
Ortopedik rehabilitasyon — kırık, ameliyat sonrası ve eklem cerrahileri için fonksiyon kazandırma.
Kinezyolojik bantlama
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
Kinezyolojik bantlama — kas-iskelet sistemi ağrılarında elastik bant uygulamasıyla destek.
Spinal stabilizasyon egzersizleri
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
Spinal stabilizasyon egzersizleri — multifidus ve transversus abdominis odaklı kor güçlendirme.
Medikal pilates
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
Medikal pilates — fizyoterapist gözetiminde kas iskelet sistemi rehabilitasyon programı.