Doğum ve büyük ameliyatlarda kullanılan, bel bölgesine yerleştirilen ince kateter aracılığıyla sürekli ağrı kontrolü sağlayan bölgesel anestezi tekniği.
Ne için yapılır
- Doğum analjezisi (ağrısız doğum)
- Sezaryen ameliyatı (uzun süreli analjezi gerektiğinde)
- Büyük karın, göğüs ve ortopedik cerrahilerde ameliyat sırası ve sonrası ağrı kontrolü
- Damar cerrahisi ve alt ekstremite ameliyatları
- Kronik ağrı tedavisi (selektif endikasyonlarda)
- Akciğer hastalığı olan hastalarda postoperatif solunum desteği için ağrı kontrolü
Hazırlık
- Anestezi muayenesi, kan tahlilleri ve pıhtılaşma testleri
- Kan sulandırıcı ilaçların hekim onayıyla düzenlenmesi
- Önceki bel ameliyatları, omurga sorunları ve nörolojik öykünün bildirilmesi
- Damar yolu açılır ve sıvı verilmesi başlatılır
- Doğum analjezisinde uygun travay aşamasında işlem planlanır
İşlem nasıl yapılır
- Hasta oturur veya yan yatar pozisyonda yerleştirilir, bel öne eğdirilir
- Cilt antiseptik ile temizlenir ve cilt lokal anestezi ile uyuşturulur
- Özel epidural iğne ile epidural boşluk bulunur (omurilik zarının dışı)
- İğne içinden ince bir kateter yerleştirilip iğne çıkarılır; kateter ciltte sabitlenir
- Kateter aracılığıyla anestezik/ağrı kesici ilaç sürekli veya aralıklı olarak verilir
- Vital bulgular ve duyusal-motor blokaj sürekli takip edilir
İşlem sonrası
- Kateter yerinden ihtiyaca göre saatler-günler boyunca ağrı kontrolü sağlanabilir
- Doğumda anne hareket edebilir; tam ağrısızlık genellikle 10-20 dakikada sağlanır
- Kateter çıkarıldıktan sonra giriş yerinde kısa süreli hassasiyet olabilir
- İlk saatlerde tansiyon ve idrar takibi yapılır
- Şiddetli başağrısı, bel ağrısı veya bacaklarda kuvvet kaybı durumunda hekime başvurulmalıdır
Riskler
- Geçici tansiyon düşüklüğü
- Dural ponksiyon başağrısı (PDPH) — yanlışlıkla zarın geçilmesi durumunda gelişebilir; yatak istirahati, sıvı, gerekirse kan yaması ile tedavi edilir
- Yetersiz blok veya tek taraflı etki (kateterin yeniden konumlandırılması gerekebilir)
- İdrar yapma güçlüğü, bulantı ve kaşıntı (ilaca bağlı)
- Çok nadir: kalıcı sinir hasarı, epidural hematom veya enfeksiyon
Sıkça Sorulanlar
Epidural anestezi ile spinal anestezi arasındaki fark nedir?
Spinal anestezide ilaç doğrudan beyin omurilik sıvısına verilir, etki hızlı ve kısa sürelidir. Epiduralde ilaç zarın dışındaki boşluğa verilir, etki kademeli başlar ancak kateter ile saatlerce sürdürülebilir.
Doğum sırasında epidural anne ya da bebeğe zarar verir mi?
Modern protokollerle epidural anestezi anne ve bebek için güvenli kabul edilir. Doğumun seyri üzerinde minimal etki gözlenir; bebek için ilaç maruziyeti azdır.
Epidural sonrası kalıcı bel ağrısı olur mu?
Geçici hassasiyet birkaç gün sürebilir. Kalıcı bel ağrısının epidural ile doğrudan ilişkisi gösterilmemiştir; çoğu kronik bel ağrısı altta yatan başka nedenlere bağlıdır.
Başağrısı olursa ne yapılır?
Yatak istirahati, bol sıvı alımı, kafein ve basit ağrı kesicilerle çoğu vaka 5-7 günde geçer. Devam ederse kan yaması (epidural blood patch) ile hızla iyileşme sağlanır.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Spinal anestezi
Anesteziyoloji ve Reanimasyon
Spinal anestezi — bel bölgesinden uygulanan ve vücudun alt yarısını uyuşturan bölgesel anestezi yöntemi.
Epidural Anestezi Normal Doğum
Anesteziyoloji ve Reanimasyon
Epidural anestezi — normal doğumda L3-L4 seviyesinden uygulanan ağrı yönetimi.
Rejyonel anestezi
Anesteziyoloji ve Reanimasyon
Rejyonel anestezi — sinir bloğu ile vücudun belirli bölgesinin uyuşturulması.
Spinal stabilizasyon egzersizleri
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
Spinal stabilizasyon egzersizleri — multifidus ve transversus abdominis odaklı kor güçlendirme.
Genel anestezi
Anesteziyoloji ve Reanimasyon
Genel anestezi — cerrahi işlemler için bilinç ve ağrı duyusunun tamamen ortadan kaldırıldığı anestezi yöntemi.
Sedasyon
Anesteziyoloji ve Reanimasyon
Bilinçli sedasyon — bilinç kapatılmadan rahatlatıcı ve ağrı kesici ilaçlarla uygulanan anestezi yöntemi.
Lokal anestezi
Anesteziyoloji ve Reanimasyon
Lokal anestezi — sadece işlem yapılacak küçük bir cilt bölgesinin uyuşturulduğu yüzeysel anestezi yöntemi.
Hasta kontrollü analjezi
Anesteziyoloji ve Reanimasyon
Hasta kontrollü analjezi (PCA) — ağrı kesici dozunu hastanın kendi belirlediği güvenli sistem.