Yemek borusundaki varis damarlarına endoskop yardımıyla küçük elastik bantlar takılarak kanamanın durdurulduğu veya önlendiği işlem. Karaciğer sirozu hastalarında en sık uygulanan tedavidir.
Ne için yapılır
- Kanayan özofagus (yemek borusu) varisleri — acil hemostaz amacıyla
- Daha önce kanamış varislerde tekrarın önlenmesi (sekonder profilaksi)
- Kanama riski yüksek büyük varislerin koruyucu tedavisi (primer profilaksi)
- Karaciğer sirozuna bağlı portal hipertansiyon kaynaklı varisler
- Beta blokör tedavisine yanıt vermeyen veya bunu tolere edemeyen hastalar
- Mide fundus varislerinde seçili olgular (özel bantlama tekniğiyle)
Hazırlık
- İşlemden 8 saat önce yememe ve içmeme (acil olgular hariç)
- Kan sulandırıcı ilaçlar (varfarin, klopidogrel) hekim onayıyla düzenlenir
- Hemoglobin, trombosit ve INR gibi kan tetkikleri ile değerlendirme
- Damar yolu açılır ve gerekiyorsa kan ürünleri hazır bulundurulur
- Aktif kanama durumunda damar içi sıvı, antibiyotik ve vazoaktif ilaç tedavisi başlatılır
İşlem nasıl yapılır
- Hastaya damar yolundan sedasyon (hafif uyku) verilir, vital bulgular sürekli izlenir
- Endoskop ucuna takılan bant cihazı ile yemek borusu içine girilir
- Varis damarı endoskop ucundan emilerek küçük bir tepecik oluşturulur
- Üzerine elastik bant bırakılır; bant damarı boğarak kan akışını keser
- Görülen tüm büyük varislere genellikle aynı seansta 4-8 bant uygulanır
- İşlem sonrası kanama veya yeni varis kalmadığı kontrol edilir
İşlem sonrası
- İşlem sonrası 1-2 saat gözlem; aktif kanamada 24 saat yatış
- İlk gün soğuk-ılık sıvı ve yumuşak gıda; sert ve sıcak yiyeceklerden kaçınma
- Genelde 2-4 hafta arayla varisler tamamen kapanana kadar bantlama tekrarlanır
- Tedavi tamamlandıktan sonra 6-12 ay arayla kontrol endoskopisi
- Beta blokör (propranolol/nadolol) tedavisi çoğu hastada eklenir
Riskler
- Geçici göğüs ağrısı, yutma güçlüğü ve boğaz tahrişi (sık, birkaç gün sürer)
- Bant düştükten sonra ülser kanaması (%2-5)
- Yemek borusunda darlık (nadir, tekrarlayan bantlamada)
- Bakteremi ve enfeksiyon riski; sirotik hastalara antibiyotik proflaksisi verilir
- Sedasyona bağlı solunum-dolaşım yan etkileri (nadir)
Sıkça Sorulanlar
İşlem ağrılı mı?
Sedasyon altında yapıldığı için işlem sırasında ağrı duyulmaz. Sonrasında 1-3 gün boyunca yutma sırasında hafif rahatsızlık ve göğüste basınç hissi olabilir.
Tek seansta tüm varisler bitirilir mi?
Genellikle hayır. Varislerin tamamen kapanması için 2-4 hafta arayla 3-5 seans gerekebilir. Kontrol endoskopileriyle yeni varis çıkışı izlenir.
Bant ne kadar süre kalır?
Elastik bant 5-10 gün içinde damarı boğarak dokunun düşmesine yol açar ve kendiliğinden ayrılır; dışkıyla atılır. Çıkarılması gerekmez.
Tekrar kanar mı?
Bantlama tek başına yapıldığında ilk yıl içinde tekrar kanama riski %20-30 civarındadır; beta blokör eklenmesi bu riski belirgin azaltır.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Hepatit takibi ve tedavisi
Dahili Poliklinik (Gastroenteroloji)
Hepatit takibi ve tedavisi — kronik hepatit B ve C için güncel antiviral tedavi ve karaciğer izlem süreci.
Karaciğer biyopsisi
Dahili Poliklinik (Gastroenteroloji)
Karaciğer biyopsisi — ultrason eşliğinde ince iğne ile karaciğer doku örneği alınarak tanı konulması.
Abdominal parasentez
Dahili Poliklinik (Gastroenteroloji)
Abdominal parasentez — karın boşluğunda biriken sıvının (asit) ince bir kateterle boşaltılması işlemi.
Genel dahiliye muayenesi
Dahili Poliklinik Hizmetleri
Genel dahiliye muayenesi — yetişkinlerde sistemik hastalıkların tanı, takip ve yönlendirmesi.
Anemi tanı ve tedavisi
Dahili Poliklinik Hizmetleri
Anemi tanı ve tedavisi — kansızlık nedenlerinin araştırılması ve uygun tedavinin planlanması.
Astım ve alerji değerlendirmesi
Dahili Poliklinik Hizmetleri
Astım ve alerji değerlendirmesi — tetikleyicilerin saptanması, solunum testi ve tedavi planlaması.
Ateşli hastalıklar değerlendirmesi
Dahili Poliklinik Hizmetleri
Ateşli hastalıkların değerlendirilmesi — kısa süreli ve uzamış (FUO) ateş için sistematik tanı süreci.
Böbrek hastalıkları değerlendirmesi
Dahili Poliklinik Hizmetleri
Böbrek hastalıkları değerlendirmesi — kreatinin, eGFR ve idrar tahliliyle erken tanı odaklı tarama ve izlem.