Sodyum, potasyum, kalsiyum ve magnezyum gibi temel elektrolitlerin kandaki düzeyini ölçen tetkik. Sıvı dengesi ve organ fonksiyonlarının değerlendirilmesinde kullanılır.
Ne için yapılır
- Bulantı, kusma, ishal sonrası sıvı-elektrolit dengesizliği şüphesi
- Yüksek tansiyon (hipertansiyon) tanı ve takibinde
- Diüretik (idrar söktürücü) ilaç kullanımının takibinde
- Böbrek hastalığı tanı ve izleminde
- Kalp ritim bozukluğu (aritmi) değerlendirmesinde
- Kas güçsüzlüğü, kramp ve halsizlik nedeninin araştırılmasında
- Yoğun bakım hastalarında rutin izlem
Hazırlık
- Genellikle özel bir hazırlık gerekmez
- Hekim önerisiyle 8-12 saat açlık istenebilir
- Düzenli kullanılan ilaçlar hakkında hekime bilgi verilmesi önerilir
- Ağır egzersiz sonrası ölçümler ertelenebilir
İşlem nasıl yapılır
- Koldan steril şartlarda venöz kan örneği alınır
- Tüpe alınan kan laboratuvara gönderilir
- Otomatize cihazlarda sodyum (Na), potasyum (K), kalsiyum (Ca) ve magnezyum (Mg) düzeyleri ölçülür
- İşlem yaklaşık 5 dakika sürer
- Sonuçlar genellikle aynı gün içinde raporlanır
İşlem sonrası
- Sonuçlar normal aralıklarla karşılaştırılır (Na 135-145 mmol/L, K 3.5-5.0 mmol/L, Ca 8.5-10.5 mg/dL, Mg 1.7-2.2 mg/dL)
- Anormal değerler hekim tarafından klinik tablo ile birlikte değerlendirilir
- Gerekirse tekrar ölçüm veya ek tetkik istenebilir
- Tedavi sonrası kontrol için yeniden ölçüm yapılabilir
Riskler
- Kan alma sırasında giriş bölgesinde küçük morluk ya da ağrı
- Çok nadir vazovagal reaksiyon (baş dönmesi, bayılma hissi)
- Hemoliz (kanın bozulması) durumunda potasyum sonucu yanlış yüksek çıkabilir
- Çok nadir damar girişi sonrası enfeksiyon
Sıkça Sorulanlar
Elektrolit testi öncesi aç olmam gerekir mi?
Genellikle açlık şart değildir; ancak hekiminiz bazı durumlarda 8-12 saat açlık önerebilir.
Sonuçlar ne zaman çıkar?
Çoğu laboratuvarda elektrolit sonuçları aynı gün içinde, çoğunlukla birkaç saat içinde raporlanır.
Düşük potasyum ne anlama gelir?
Düşük potasyum (hipokalemi) kas güçsüzlüğü, kramp ve kalp ritim bozukluklarına yol açabilir; ilaçlar, kusma veya ishal nedeniyle gelişebilir.
Hangi durumlarda elektrolit takibi gereklidir?
Diüretik kullanımı, böbrek hastalığı, kalp yetmezliği, yoğun kusma-ishal ve yoğun bakım takibinde sık ölçüm yapılır.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Ürik asit
Tıbbi Biyokimya
Ürik asit testi — gut hastalığı ve böbrek taşı riski değerlendirmesinde kullanılan kan tetkiki.
Tam idrar tahlili
Tıbbi Biyokimya
Tam idrar tahlili — fiziksel, kimyasal ve mikroskobik incelemeyle idrar yolu ve metabolik hastalık taraması.
Hipertansiyon takibi ve tedavisi
Dahili Poliklinik Hizmetleri
Hipertansiyon takibi ve tedavisi — yüksek tansiyonun tanı, ilaç ve yaşam tarzı yönetimi.
Lipid profili
Tıbbi Biyokimya
Lipid profili — total kolesterol, HDL, LDL ve trigliserit ölçümü ile kardiyovasküler risk değerlendirmesi.
Troponin
Tıbbi Biyokimya
Troponin (yüksek hassasiyet hs-TnI/T) — kalp kası hasarının biyokimyasal göstergesi.
BNP/NT-proBNP
Tıbbi Biyokimya
BNP / NT-proBNP — kalp yetmezliği tanı, izlem ve dışlamada kullanılan natriüretik peptid testleri.
Böbrek fonksiyon testleri
Tıbbi Biyokimya
Üre (BUN) ve kreatinin ile eGFR hesaplaması üzerinden böbrek süzme işlevini değerlendiren tahliller.
Tam kan sayımı
Tıbbi Biyokimya
Hemogram (CBC) — kan hücrelerinin sayı ve oranlarını ölçen temel tarama tahlili.