Böbrekte saptanan basit veya karmaşık kistlerin (Bosniak I-IV) ultrason ve BT ile değerlendirilip risk düzeyine göre takip ya da cerrahi tedavi edilmesidir.
Ne için yapılır
- Yan ağrısı, idrarda kanama veya yüksek tansiyona neden olan büyük basit böbrek kisti
- Kontrol görüntülemede hızla büyüyen ya da bası bulgusu yapan kist
- Kist içinde enfeksiyon veya kanama düşündüren bulgular
- Bosniak II-F sınıflamasında yakın takip gerektiren karmaşık kist
- Bosniak III ve IV sınıflamasında malign potansiyel taşıyan karmaşık kist
- Çok sayıda büyük kist nedeniyle böbrek fonksiyonu etkilenen polikistik böbrek hastalığı
- Tek böbrekli ya da nakil böbrekli hastada anlamlı kist saptanması
Hazırlık
- Güncel kan testleri (kreatinin, hemogram, pıhtılaşma) ve idrar tahlili
- Ayrıntılı görüntüleme: kontrastlı bilgisayarlı tomografi (BT) veya manyetik rezonans (MR)
- Aspirin ve diğer kan sulandırıcıların hekimle planlanan zamanda kesilmesi
- Cerrahi planlanıyorsa anestezi muayenesi ve gerekli kalp/akciğer testleri
- İşlemden 6-8 saat önce yememe ve içmeme (genel anestezi gerektiren işlemlerde)
İşlem nasıl yapılır
- Bosniak I-II basit kistlerde belirti yoksa görüntüleme ile aralıklı takip yapılır
- Bası belirtisi olan büyük basit kistlerde ultrason rehberliğinde perkütan ponksiyon ve skleroterapi uygulanabilir
- Tekrarlayan veya semptomatik kistlerde laparoskopik kist dekortikasyonu (kist tavanının çıkarılması) tercih edilir
- Bosniak III-IV karmaşık kistlerde tümör potansiyeli nedeniyle parsiyel nefrektomi (kistik kitlenin çıkarılması) planlanır
- Tüm böbrek tutulumu ya da işlev kaybı varsa radikal nefrektomi gündeme gelir
- Polikistik böbrek hastalığında belirti, böbrek fonksiyonu ve tansiyon yönetimi birlikte yürütülür
İşlem sonrası
- İşlem türüne göre 1-3 gün hastanede kalış, taburculuk sonrası ağır iş ve kaldırmadan 4-6 hafta kaçınma
- Bosniak II-F kistlerde 6-12 ayda bir kontrastlı görüntüleme ile takip
- Cerrahi sonrası ilk kontrol 2-4 hafta içinde, ardından 3, 6 ve 12. aylarda görüntüleme
- Kreatinin ve idrar tahlili ile böbrek fonksiyonunun düzenli izlenmesi
- Yüksek ateş, böğürde şiddetli ağrı, idrarda belirgin kanama gelişirse acil başvuru
Riskler
- Kanama, kist içine veya çevresine sızıntı, hematüri (idrarda kan)
- İdrar yolu enfeksiyonu veya işlem alanında apse oluşumu
- Komşu organ veya damar yaralanması (nadir)
- Skleroterapi sonrası kistin yeniden dolma olasılığı
- Karmaşık kistlerde patoloji sonucuna göre ek tedavi gerekebilmesi
Sıkça Sorulanlar
Her böbrek kisti ameliyat edilmeli mi?
Hayır. Bosniak I-II sınıfındaki belirti vermeyen basit kistlerin büyük çoğunluğu yalnızca aralıklı görüntüleme ile takip edilir; tedavi gerekmeyebilir.
Böbrek kisti kansere dönüşür mü?
Basit kistlerin kansere dönüşme riski çok düşüktür. Asıl önemli olan, Bosniak III-IV gibi karmaşık özellikteki kistlerin malign olma ihtimalinin yüksek olmasıdır; bu nedenle sınıflama önemlidir.
Kistin sıvısının boşaltılması yeterli midir?
Sadece sıvı boşaltma çoğu kistte yeniden dolma ile sonuçlanır. Bu nedenle skleroterapi veya laparoskopik kist tavanı çıkarılması daha kalıcı yöntemler olarak tercih edilir.
İşlem sonrası böbrek fonksiyonum bozulur mu?
Doğru endikasyon ve uygun teknikle böbrek fonksiyonu büyük ölçüde korunur. Parsiyel nefrektomi sonrası küçük bir azalma olabilir, ancak çoğu hastada böbrek yetmezliği gelişmez.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
ESWL
Üroloji
ESWL (vücut dışı şok dalgasıyla taş kırma) — böbrek ve üreter taşlarının ameliyatsız parçalanması.
Böbrek taşı ameliyatı
Üroloji
Böbrek taşı ameliyatı (nefrolitotomi) — büyük taşların minimal invaziv cerrahi ile çıkarılması.
Üreteral stent takılması
Üroloji
Üreteral stent (DJ stent) takılması — üreterin açık tutulmasını sağlayan endoskopik işlem.
Üreteroskopi
Üroloji
Üreteroskopi (URS) — distal/orta üreter taşının endoskopik görüntüleme ve lazer ile tedavisi.
Böbrek hastalıkları değerlendirmesi
Dahili Poliklinik Hizmetleri
Böbrek hastalıkları değerlendirmesi — kreatinin, eGFR ve idrar tahliliyle erken tanı odaklı tarama ve izlem.
Ürolojik muayene ve değerlendirme
Üroloji
Ürolojik muayene ve değerlendirme — idrar yolları ve erkek üreme sistemine yönelik kapsamlı klinik inceleme.
Böbrek fonksiyon testleri
Tıbbi Biyokimya
Üre (BUN) ve kreatinin ile eGFR hesaplaması üzerinden böbrek süzme işlevini değerlendiren tahliller.
İdrar yolu enfeksiyonu tedavisi
Üroloji
İdrar yolu enfeksiyonu tedavisi — basit ve komplike enfeksiyonlarda antibiyotik ve takip.