Vertigo tedavisi

Baş dönmesinin (vertigo) altta yatan nedenine göre yapılan tedavi. BPPV'de Epley manevrası, vestibüler hastalıklarda ilaç ve rehabilitasyon birlikte uygulanır.

Ne için yapılır

• Pozisyonla tetiklenen kısa süreli baş dönmesi (benign paroksismal pozisyonel vertigo, BPPV)
• Tekrarlayan ataklarla seyreden iç kulak hastalıkları (Ménière hastalığı)
• Vestibüler nörit veya labirentit sonrası kalıcı dengesizlik
• Migrene bağlı baş dönmesi (vestibüler migren)
• Yaşlı hastalarda düşme riski yaratan kronik dengesizlik
• Beyin sapı veya serebellum kaynaklı (santral) baş dönmesi şüphesi
• İlaca bağlı veya psikojenik baş dönmesi değerlendirmesi

Hazırlık

• Şikayetin başlangıcı, süresi, tetikleyicileri ve eşlik eden bulguların (işitme kaybı, çınlama, bulantı) not edilmesi
• Kullanılan tüm ilaçların listesinin getirilmesi (sakinleştirici, tansiyon, antidepresan vb.)
• Daha önce yapılmış işitme testi, beyin MR/BT veya kulak değerlendirme raporlarının yanınızda olması
• Epley manevrası planlanıyorsa rahat kıyafet ve refakatçi ile gelinmesi önerilir
• İşlem öncesi hafif bir öğün yenmesi (uzun süre aç kalınmaması)

İşlem nasıl yapılır

1. Hekim, baş dönmesinin tipi ve süresini öyküden ayırır; göz hareketleri (nistagmus) gözlenir
2. BPPV şüphesinde Dix-Hallpike testi yapılır; pozitif ise aynı seansta Epley reposizyon manevrası uygulanır
3. Gerekli görülürse vestibüler testler (videonistagmografi, kalorik test, vHIT) ve işitme testi planlanır
4. Santral neden şüphesinde (yeni baş ağrısı, çift görme, denge kaybı) beyin görüntülemesi istenir
5. Tedavi planı bireyselleştirilir: manevra, ilaç (antiemetik, vestibüler süpresan, profilaktik), tuz/kafein kısıtlaması, vestibüler rehabilitasyon egzersizleri
6. Hasta ve yakınına ev egzersizleri (Brandt-Daroff vb.) ve düşme önleme önerileri yazılı olarak verilir

İşlem sonrası

• Epley manevrası sonrası ilk 1-2 hafta içinde kontrol; gerekirse manevra tekrarlanır
• Vestibüler rehabilitasyona başlayan hastalarda 4-6 haftalık değerlendirme
• Ménière hastalığında tuz kısıtlaması, ilaç yanıtı ve atak sıklığı için 1-3 ayda bir takip
• Yeni baş ağrısı, çift görme, konuşma bozukluğu, kol-bacakta güçsüzlük gelişirse acil başvuru
• Düşme riski yüksek hastalarda ev güvenliği ve fizyoterapi yönlendirmesi

Riskler

• Pozisyon manevraları sırasında bulantı, kusma ve geçici şiddetli baş dönmesi
• Boyun fıtığı, ileri osteoartrit veya damar sorunlarında manevra için ek değerlendirme gerekebilir
• Vestibüler süpresan ilaçların uzun süreli kullanımında uyku hali ve denge geri dönüşünün gecikmesi
• Tedaviye rağmen tekrarlama (özellikle BPPV'de %15-50)
• Santral nedenler atlanırsa altta yatan nörolojik hastalığın gecikmiş tanısı

Sıkça Sorulanlar

İlgili Bilgiler

İlgili Tıbbi Hizmetler

Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.