Bu sitedeki bilgiler tıbbi tanı ve tedavi amacı taşımamaktadır. Sağlık sorunlarınız için mutlaka hekiminize başvurunuz.

Ana içeriği atla

Tükürük bezi cerrahisi

Tükürük bezi cerrahisi — parotidektomi ve submandibüler bez ameliyatlarında fasiyal sinir koruması.

Tükürük bezindeki tümör, taş veya kronik enfeksiyon nedeniyle yapılan; yüz hareket sinirinin titizlikle korunduğu mikrocerrahi düzeyinde KBB ameliyatları.

Ne için yapılır

  • Parotis (kulak önü) bezde tespit edilen iyi veya kötü huylu tümörler (örn. pleomorfik adenom)
  • Submandibüler (çene altı) tükürük bezinde tekrar eden taş ve enfeksiyon
  • Antibiyotik tedavisine yanıt vermeyen kronik sialadenit (tükürük bezi iltihabı)
  • Tükürük bezinde 3 cm üzeri büyüyen, hızla büyüyen veya yüz sinirine baskı yapan kitleler
  • İnce iğne biyopsisinde şüpheli ya da malign hücre saptanması
  • Sjögren sendromu zemininde gelişen kronik bez büyümesi ve atak

Hazırlık

  • Ultrasonografi, MR ya da BT ile bezdeki kitlenin yeri ve fasiyal sinire ilişkisi haritalanır
  • Genellikle ince iğne aspirasyon biyopsisi yapılır
  • Anestezi muayenesi, tam kan tahlili ve gerekirse EKG istenir
  • Aspirin ve kan sulandırıcı ilaçlar hekim onayı ile kesilir
  • İşlem öncesi 6-8 saat aç ve susuz olunması gerekir

İşlem nasıl yapılır

  1. Genel anestezi uygulanır; hasta sırtüstü yatırılır, baş hafifçe yana çevrilir
  2. Parotis cerrahisinde kulak önünden boyna uzanan estetik bir kesi yapılır; submandibüler ameliyatta çene altı kesisi tercih edilir
  3. Yüz hareket siniri (fasiyal sinir) önce bulunur; özel sinir uyarıcı (nöromonitor) ile sürekli kontrol edilir
  4. Kitle veya hastalıklı bez dokusu, sinir dalları korunarak titizlikle çıkarılır
  5. Çıkarılan parça patolojik incelemeye gönderilir; gerektiğinde frozen (anlık) inceleme yapılır
  6. Boyun bölgesi ince bir dren ile kapatılır; cilt estetik dikiş tekniği ile sütüre edilir

İşlem sonrası

  • Genellikle 1-2 gün hastanede izlem; dren çıkışı azaldığında çekilir
  • İlk 1-2 hafta yumuşak gıda ve hijyene dikkat edilir
  • Cilt dikişleri 5-7 gün içinde alınır; yara izi zamanla soluklaşır
  • Patoloji sonucuna göre ek tedavi (radyoterapi gibi) gerekebilir
  • Yüz mimik kaslarındaki geçici güçsüzlük çoğunlukla 4-12 hafta içinde gerilemeye başlar
  • İlk yıl 3-4 ayda bir, sonrasında yıllık kontrol önerilir

Riskler

  • Yüz mimik kaslarında geçici güçsüzlük (en sık komplikasyon, çoğunlukla geri döner)
  • Az sayıda hastada kalıcı yüz hareket siniri yetersizliği
  • Tükürük birikimi (sialosel) veya tükürük fistülü
  • Yara enfeksiyonu, kanama ve hematom
  • Kulak çevresinde geçici uyuşukluk; nadiren Frey sendromu (yemek yerken yüzde terleme/kızarıklık)
  • Submandibüler cerrahide dil hareket ve duyu sinirlerinde nadir geçici etkilenme

Sıkça Sorulanlar

Yüz hareket sinirim zarar görür mü?

Modern parotidektomi yüz sinirinin korunması esasına dayanır ve sinir uyarıcı cihaz ile sürekli izlenir. Geçici güçsüzlük olabilir; kalıcı sinir hasarı deneyimli ellerde nadirdir ve özellikle malign tümörlerde gerekli olabilir.

Tükürük bezi tümörlerinin çoğu kanser mi?

Hayır. Parotis tümörlerinin önemli kısmı iyi huyludur (örn. pleomorfik adenom). Yine de bu kitleler büyüyebildiği ve nadiren kötüleşebildiği için cerrahi olarak çıkarılması önerilir.

Ameliyattan sonra ağzım kuru kalır mı?

Tek bir tükürük bezinin alınması, diğer bezler tükürük üretimine devam ettiği için belirgin ağız kuruluğuna yol açmaz. Yaygın hastalıkta tablo farklılaşabilir.

Yara izim belirgin olur mu?

Cilt kesileri yüz cerrahisi ilkelerine göre estetik hatlara yerleştirilir. İlk aylarda kızarık olan iz zamanla solar; çoğunlukla saç sınırı ve kıvrımlarda gizlenir.