Onkoloji kemoterapisi başta olmak üzere, uzun süre damar yolundan ilaç, sıvı veya kan ürünleri gerektiren hastalarda; göğüs üst bölgesine cilt altına yerleştirilen küçük bir rezervuar ile büyük damara güvenli erişim sağlayan cerrahi işlemdir.
Ne için yapılır
- Onkoloji hastalarında uzun süreli kemoterapi uygulaması
- Damar yolu zayıf veya çok kullanılmış hastalarda tekrarlayan tedaviler
- Total parenteral beslenme (TPN) gereksinimi
- Sık kan alma, kan ürünü transfüzyonu ihtiyacı olan hastalar
- Uzun süreli antibiyotik tedavisi (örn. dirençli enfeksiyonlar)
- İmmünoglobulin veya biyolojik ajan infüzyonları
- Kronik hastalıklarda uzun süreli intravenöz ilaç desteği
Hazırlık
- İşlem öncesi tam kan sayımı, pıhtılaşma testleri ve gerekirse akciğer grafisi
- Kan sulandırıcı ilaçlar hekim onayıyla belirli süre öncesinden kesilir
- İşlemden 4-6 saat önce katı gıda alımının kesilmesi (sedasyon planlanıyorsa)
- Aktif enfeksiyon, ateş veya kanama bozukluğu varsa işlem ertelenir
- Bilgilendirilmiş onam alınması ve kullanılan ilaç-alerji öyküsünün gözden geçirilmesi
İşlem nasıl yapılır
- Hastanın yaşam bulguları (kan basıncı, nabız, oksijen) sürekli izlenir
- Genellikle lokal anestezi, gerekirse hafif sedasyon uygulanır
- Köprücük kemiği altındaki bölgenin cildi sterilize edilir ve örtülür
- Ultrason eşliğinde uygun derin damara (subklavian veya juguler ven) ince bir kateter yerleştirilir
- Kateterin diğer ucu cilt altında açılan küçük bir cebe yerleştirilen rezervuara (port) bağlanır
- Kontrol için skopi/röntgen ile kateterin doğru pozisyonu doğrulanır, kesi yerleri kapatılır
İşlem sonrası
- İşlem sonrası 1-2 saat gözlem; çoğu hasta aynı gün taburcu edilir
- İlk 24-48 saat dikiş bölgesinde hafif ağrı ve şişlik beklenebilir
- Pansuman kuru ve temiz tutulur, dikişler 7-10 gün sonra alınır
- Tedavi aralarında portun her 4-6 haftada bir steril yıkama (heparinli serum) ile bakımı yapılır
- Ateş, kızarıklık, akıntı veya kol şişliği halinde derhal başvuru önerilir
Riskler
- Kanama veya hematom (port cebinde morarma)
- Pnömotoraks (akciğer zarı arasına hava kaçışı, nadir)
- Erken veya geç dönem enfeksiyon (port cebi veya kan dolaşımı)
- Kateter tıkanması veya yer değiştirmesi (malpozisyon)
- Kateterle ilişkili ven trombozu (damar içi pıhtı)
Sıkça Sorulanlar
Port kateter ne kadar süre kalabilir?
Tedavi gerektiği sürece — aylar veya yıllar boyunca. Tedavi tamamlandıktan ve hekim onayı alındıktan sonra küçük bir cerrahi işlemle çıkarılır. Sorun olmadığı sürece düzenli bakım ile uzun süre güvenle kullanılabilir.
Port takılı iken duş alabilir, yüzebilir miyim?
Dikişler alındıktan ve yara iyileştikten (genellikle 2 hafta) sonra duş alınabilir. Yüzme ve havuz için hekim onayı sonrası, port aktif kullanılmadığı dönemlerde mümkündür; iğne takılıyken ıslatılmamalıdır.
İşlem ağrılı mı?
Lokal anestezi ile yapılır; işlem sırasında ağrı hissedilmez, sadece dokunma ve basınç hissedilebilir. İşlem sonrası 1-3 gün hafif ağrı normaldir ve basit ağrı kesicilerle kontrol edilir.
Port üzerinden nasıl ilaç verilir?
Cilt üzerinden özel iğnelerle (Huber iğne) port rezervuarına ulaşılır. Bu sayede her seferinde damar arama gereği ortadan kalkar, hasta için daha az iğne ve daha rahat tedavi sağlanır.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Meme rekonstrüksiyonu
Cerrahi Poliklinik (Plastik)
Meme rekonstrüksiyonu — mastektomi sonrası meme dokusunun implant veya kendi dokuyla yeniden yapılandırılması.
Jinekomasti ameliyatı
Cerrahi Poliklinik (Plastik)
Jinekomasti ameliyatı — hormonal sebep dışlandıktan sonra dirençli erkek meme büyümesinin cerrahi tedavisi.
Meme biyopsisi
Cerrahi Poliklinik Hizmetleri
Meme biyopsisi — şüpheli kitle ve mikrokalsifikasyonların doku örneklemesi.
Mastektomi
Cerrahi Poliklinik Hizmetleri
Mastektomi — meme kanserinde memenin tümünün cerrahi olarak alınması işlemi.
Lumpektomi
Cerrahi Poliklinik Hizmetleri
Lumpektomi — meme koruyucu cerrahi ile tümörün sağlam dokuyla birlikte çıkarılması.
Kolorektal cerrahi
Cerrahi Poliklinik Hizmetleri
Kolorektal cerrahi — kolon ve rektum hastalıklarında laparoskopik ve açık tedavi seçenekleri.
Sentinel lenf nodu biyopsisi
Cerrahi Poliklinik Hizmetleri
Sentinel lenf nodu biyopsisi — meme kanseri ve melanomda hastalığın lenf bezlerine yayılımını araştıran hedefli evreleme cerrahisi.
Yanık rekonstrüksiyonu
Cerrahi Poliklinik (Plastik)
Yanık rekonstrüksiyonu — iyileşmiş yanık skarı, kontraktür ve fonksiyon kaybının cerrahi düzeltimi.