Yumurtalıkta saptanan ve takip yerine cerrahi gerektiren kistlerin, yumurtalık dokusu mümkün olduğunca korunarak çıkarıldığı işlem (kistektomi). Tercihen laparoskopik yapılır.
Ne için yapılır
- Boyut, görünüm veya yapısı nedeniyle takip yerine cerrahi gerektiren persistan over kisti
- Şüpheli ultrason/MR bulguları ve risk hesaplaması ile (RMI, IOTA-ADNEX) kötü huylu (malign) olma olasılığı yüksek lezyonlar
- Endometriotik kist (çikolata kisti, endometrioma) — ağrı, fertilite veya boyut artışı nedeniyle
- Dermoid kist (matür kistik teratom) ve müsinöz kistadenom gibi torsiyon riski yüksek lezyonlar
- Over torsiyonu (yumurtalık dönmesi) şüphesi ile acil cerrahi
- Tüp veya yumurtalıkta apse, içeriği netleşmemiş kompleks kistler
- Konservatif takipte ağrı veya basıya bağlı yakınmaların artması
Hazırlık
- Pelvik ultrason (gerekirse Doppler/MR) ve CA-125, HE4 gibi tümör belirteçleri ile risk değerlendirmesi
- İşlemden 6-8 saat önce aç kalma; rutin kan tahlilleri, EKG ve gerekirse anestezi konsültasyonu
- Kan sulandırıcı ilaç kullanılıyorsa hekim onayı ile düzenleme
- Üreme planları (gebelik isteği) hakkında bilgilendirilme ve fertilite koruyucu cerrahi konusunda ortak karar
- Kanın hazır bulundurulması, gerekirse barsak hazırlığı (endometriozis şüphesinde)
İşlem nasıl yapılır
- Genel anestezi altında, çoğunlukla göbek ve alt batına 0,5-1 cm'lik birkaç delikten girilen laparoskopik yöntem kullanılır
- Karın içi karbondioksit gazı ile şişirilir, kamera ile pelvis ve karın içi değerlendirilir
- Kist sağlam kapsülü ile birlikte yumurtalık dokusundan ayrıştırılır; mümkün olduğunca sağlıklı over dokusu korunur
- Şüpheli görünüm varsa kist içeriğinin batına dağılmaması için endobag kullanılır; gerektiğinde frozen (hızlı patolojik inceleme) istenir
- Çıkarılan dokular örnekleme torbasıyla dışarı alınır, kanama kontrolü yapılır ve yumurtalık dokusu sütüre edilir
- Açık cerrahi (laparotomi); büyük kitleler, yapışıklık veya malignite şüphesi durumunda tercih edilebilir
İşlem sonrası
- Aynı gün veya 1-2 gün hastanede kalış (laparoskopide genellikle 1 gün)
- İlk hafta ağır kaldırma, cinsel ilişki ve havuz/banyodan kaçınma
- İşlem sonrası 1-2 hafta içinde kontrol ve patoloji sonucunun değerlendirilmesi
- Endometrioma cerrahisi sonrası over rezervi (AMH) ve gebelik planlarına göre takip
- Patoloji malignite gösterirse onkolojik konseyle ek tedavi planlaması
Riskler
- Enfeksiyon, kanama, hematom ve yara yeri sorunları
- Komşu organ yaralanması (mesane, bağırsak, üreter) — nadir
- Anestezi reaksiyonları ve tromboemboli riski
- Yumurtalık dokusu kaybına bağlı over rezervinde azalma (özellikle endometriomada)
- Patolojide beklenmedik malignite saptanması ve ek cerrahi/tedavi gerekliliği
Sıkça Sorulanlar
Her over kistine ameliyat gerekli mi?
Hayır. Basit görünümlü, küçük kistlerin önemli bir kısmı kendiliğinden kaybolabilir ve takip yeterli olur. Ameliyat kararı boyut, görünüm, yakınmalar ve risk hesaplamasına göre verilir.
Ameliyat sonrası gebelik şansım azalır mı?
Kistektomide amaç sağlıklı yumurtalık dokusunu mümkün olduğunca korumaktır. Ancak özellikle endometrioma cerrahisi over rezervini azaltabilir; gebelik isteği olan kişilerde fertilite koruyucu yaklaşımlar planlanır.
Çıkarılan kist kanser çıkar mı?
Çoğu over kisti iyi huyludur (benign). Cerrahi öncesi ultrason, kan testleri ve risk skorlamaları ile kötü huylu olma olasılığı tahmin edilir; kesin sonucu ameliyat sonrası patoloji raporu verir.
İşe ne zaman dönebilirim?
Laparoskopik kistektomi sonrası genellikle 1-2 hafta içinde günlük yaşama, açık cerrahide 4-6 hafta içinde ağır olmayan işe dönüş mümkün olabilir. Kesin süre kişiye ve mesleğe göre değişir.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Laparoskopik jinekolojik cerrahi
Kadın Hastalıkları ve Doğum
Laparoskopik jinekolojik cerrahi — küçük kesilerle, kamera eşliğinde yapılan minimal invaziv kadın hastalıkları cerrahisi.
Jinekolojik ultrason
Kadın Hastalıkları ve Doğum
Jinekolojik ultrason — kadın üreme organlarının görüntüleme ile değerlendirilmesi.
Endometriozis tedavisi
Kadın Hastalıkları ve Doğum
Endometriozis tedavisi — kronik pelvik ağrı ve infertilite için medikal ve cerrahi tedavinin birlikte planlanması.
İnfertilite değerlendirmesi
Kadın Hastalıkları ve Doğum
İnfertilite değerlendirmesi — kısırlık nedenlerinin araştırılması ve tedavi planlamasının temelidir.
Servikal biyopsi
Kadın Hastalıkları ve Doğum
Servikal biyopsi — anormal smear sonrası serviks kanserinin erken tanısı için doku örneklemesi.
Normal doğum
Kadın Hastalıkları ve Doğum
Normal doğum — vajinal yoldan, uygun gebeliklerde tercih edilen güvenli doğum yöntemi.
Sezaryen doğum
Kadın Hastalıkları ve Doğum
Sezaryen doğum — tıbbi gerekçelerle yapılan, karın duvarından bebeğin alınması ameliyatı.
Histerektomi
Kadın Hastalıkları ve Doğum
Histerektomi — rahmin (uterus) tıbbi nedenlerle cerrahi olarak alınması işlemi.