Metabolik sendrom tedavisi

Karın çevresi artışı, yüksek kan basıncı, yüksek kan şekeri ve lipit bozukluğu birlikteliğinde kalp-damar riskini azaltmaya yönelik beslenme, egzersiz ve ilaç tedavisini kapsayan süreç.

Ne için yapılır

• Uluslararası Diyabet Federasyonu (IDF) kriterlerine göre artmış bel çevresi
• Açlık kan şekeri ≥100 mg/dL veya bilinen tip 2 diyabet
• Trigliserid düzeyinin 150 mg/dL üzerinde olması
• Erkeklerde HDL <40 mg/dL, kadınlarda <50 mg/dL olması
• Kan basıncının 130/85 mmHg ve üzerinde olması ya da hipertansiyon tedavisi alınması
• Karaciğer yağlanması, polikistik over sendromu, uyku apnesi gibi metabolik sendromla ilişkili durumlar

Hazırlık

• Boy, kilo, bel çevresi ve kan basıncı ölçümü
• Açlık kan şekeri, HbA1c, total kolesterol, LDL, HDL, trigliserid ve karaciğer enzimleri
• İdrar mikroalbümin, böbrek fonksiyonları ve gerekirse oral glukoz tolerans testi
• EKG ve gerekirse kardiyoloji konsültasyonu
• Beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite ve uyku düzeni hakkında ayrıntılı sorgulama

İşlem nasıl yapılır

1. IDF kriterlerine göre tanı netleştirilir; tipik olarak artmış bel çevresine ek olarak diğer dört bileşenden en az ikisi aranır
2. Bireysel kalori hedefi, sebze, meyve, tam tahıl, zeytinyağı ağırlıklı Akdeniz tarzı beslenme planlanır
3. Haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta aerobik egzersiz ve 2-3 gün direnç egzersizi önerilir
4. Sigara bırakma desteği ve alkol tüketiminin sınırlandırılması planlanır
5. Endikasyon varsa metformin, statin, antihipertansif ve uygun olgularda GLP-1 agonisti gibi ilaçlar başlanır
6. Eşlik eden uyku apnesi, karaciğer yağlanması, depresyon gibi durumlar için ilgili branşlarla işbirliği yapılır

İşlem sonrası

• İlk 3 ay aylık, sonrasında 3-6 ayda bir poliklinik kontrolü
• Kan basıncı, kilo, bel çevresi, lipit profili ve HbA1c yeniden değerlendirilir
• İlaç dozları yan etki ve etkinliğe göre ayarlanır
• Hedef değerler: VKİ azalması, kan basıncı <130/80 mmHg, LDL hedefe ulaşma, HbA1c kontrolü
• Kalp-damar riski hesaplaması belirli aralıklarla yenilenir

Riskler

• Tedavi edilmediğinde tip 2 diyabet, koroner arter hastalığı, inme ve karaciğer yağlanması ilerleme riski
• Statinlerde kas ağrısı ve nadir karaciğer enzim yüksekliği
• Antihipertansiflerde baş dönmesi, ödem, elektrolit değişiklikleri
• Metformin kullanımında gastrointestinal yan etkiler
• Aşırı kısıtlayıcı diyetlere bağlı yetersiz beslenme ve yo-yo etkisi

Sıkça Sorulanlar

İlgili Bilgiler

İlgili Tıbbi Hizmetler

Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.