Pıhtılaşma fonksiyonunu ölçen kan testleri. Varfarin tedavisi izlemi (PT/INR), heparin izlemi (aPTT) ve cerrahi öncesi değerlendirmede kullanılır.
Ne için yapılır
- Varfarin (kumadin) tedavisinin izlenmesi (hedef INR 2-3, mekanik kapakta 2,5-3,5)
- Heparin tedavisi sırasında aPTT ile dozun ayarlanması
- Cerrahi öncesi pıhtılaşma değerlendirmesi
- Karaciğer fonksiyonlarının değerlendirilmesi (karaciğer pıhtılaşma faktörleri üretir)
- Kanama eğilimi araştırılması (sık morarma, burun kanaması)
- Yenidoğanda K vitamini eksikliği şüphesi
- Yaygın damar içi pıhtılaşma (DIC) tanısı
Hazırlık
- Özel açlık gerekmez (ancak kombine testlerle 8-12 saat açlık istenebilir)
- Kullanılan tüm kan sulandırıcı ilaçların belirtilmesi
- K vitamini içeren gıdalar (yeşil yapraklı sebze) dengeli tüketilmelidir
- Aspirin, NSAİİ kullanımı bildirilmelidir
İşlem nasıl yapılır
- Koldan özel sitratlı tüpe venöz kan alınır
- Tüp sallanarak antikoagülan ile karıştırılır
- Plazma ayrılarak otomatik koagülometre cihazında ölçüm yapılır
- PT sonucu saniye ve INR olarak bildirilir; aPTT saniye olarak verilir
- Sonuçlar hekim tarafından doz ayarlamasında kullanılır
İşlem sonrası
- Varfarin başlangıcında sık (2-3 günde bir), stabil hastada 4-6 haftada bir INR
- Heparin tedavisinde gerektiğinde 4-6 saatte bir aPTT
- Doz değişikliklerinde testin tekrarlanması
- Hedef değer dışında kalmada kanama/tromboz açısından izlem
- Hasta günlüğü tutulması ve diyet düzenlemesi
Riskler
- Kan alımına bağlı küçük morluk veya hassasiyet
- Tüpün doğru karıştırılmaması durumunda yanlış sonuç
- Hemoliz veya yetersiz kan örneği nedeniyle testin tekrarı
- INR yüksekliğinde ciddi kanama riski; düşüklüğünde tromboz riski
Sıkça Sorulanlar
INR ne anlama gelir?
INR, varfarin tedavisinde dozun standardize ölçüsüdür. Çoğu endikasyonda hedef 2-3 arasıdır; hekiminiz size özel hedef belirler.
Yeşil yapraklı sebze yememeli miyim?
Tamamen kesmek gerekmez. Önemli olan tüketimin dengeli ve değişmez olmasıdır; ani artışlar varfarin etkisini azaltır.
Yeni nesil kan sulandırıcılar (DOAC) için PT/INR bakılır mı?
Hayır, rivaroksaban, apiksaban gibi yeni nesil ilaçlar için rutin INR izlemi gerekmez.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
D-dimer
Tıbbi Biyokimya
D-dimer — derin ven trombozu ve pulmoner embolinin dışlanmasında kullanılan kan testi.
Hepatit C testi
Tıbbi Biyokimya
Hepatit C testi (Anti-HCV) — HCV enfeksiyonu için tarama ve doğrulama paneli.
Karaciğer fonksiyon testleri
Tıbbi Biyokimya
ALT, AST, ALP, GGT ve bilirubin ile karaciğer hücre hasarı ve safra yollarını değerlendiren tahliller.
Böbrek fonksiyon testleri
Tıbbi Biyokimya
Üre (BUN) ve kreatinin ile eGFR hesaplaması üzerinden böbrek süzme işlevini değerlendiren tahliller.
Tiroid fonksiyon testleri
Tıbbi Biyokimya
Tiroid fonksiyon testleri — TSH, sT3 ve sT4 ölçümü ile tiroid bezi hastalıklarının tanı ve takibi.
Tam idrar tahlili
Tıbbi Biyokimya
Tam idrar tahlili — fiziksel, kimyasal ve mikroskobik incelemeyle idrar yolu ve metabolik hastalık taraması.
HIV testi
Tıbbi Biyokimya
HIV testi — ELISA tarama ve Western blot/HIV RNA doğrulama ile enfeksiyon tanısı.
Gaitada gizli kan testi
Tıbbi Biyokimya
Gaitada gizli kan testi (FOBT/FIT) — kolorektal kanser taraması ve sindirim sistemi kanama tespiti.