Ayak başparmağının dışa kaymasıyla oluşan kemik çıkıntının düzeltildiği, ostotomi (kemik kesim) ve yumuşak doku gevşetme yöntemlerini içeren cerrahi işlem.
Ne için yapılır
- Konservatif tedaviye (uygun ayakkabı, ortez, fizik tedavi) yanıt vermeyen ağrılı bunyon
- İlerleyici deformite, diğer parmaklarda baskı veya çakışma (örtüşen ikinci parmak)
- Yürüyüş bozukluğu ve metatarsalji (ayak tabanı ön bölge ağrısı)
- Bunyon üzerinde tekrarlayan cilt tahrişi, bursit veya enfeksiyon
- Eklem hareket kısıtlılığı ve günlük aktiviteleri etkileyen şişlik
- Radyografik olarak ileri intermetatarsal açı (genelde 13°+) veya hallux valgus açısı (15-20°+)
Hazırlık
- Ayakta yapılan ayak grafileri ile deformitenin derecesi belirlenir; uygun ostotomi tipi planlanır
- Kan tahlilleri, EKG; uygun olgularda diyabet ve damarsal değerlendirme
- İşlemden 6-8 saat önce yememe (anestezi türüne göre)
- Kan sulandırıcı ilaç kullanılıyorsa hekim onayı ile düzenlenir
- Ameliyat sonrası kullanılacak özel sandalet ve hareket kısıtlama planlamasının yapılması
İşlem nasıl yapılır
- Genel, spinal veya ayak bileği bloğu (rejyonal anestezi) tercih edilir
- Başparmak iç kenarından küçük kesi ile bunyon kemik çıkıntı (medial eminens) çıkarılır
- Deformitenin şiddetine göre ostotomi tekniği seçilir: distal (chevron / Mitchell) — hafif-orta deformite, proksimal — orta-ağır deformite, Lapidus (1. tarsometatarsal füzyon) — instabil veya ileri olgular
- Kemik kesilerek istenen pozisyona getirilir ve vida veya plak ile sabitlenir
- Yumuşak dokular dengelenir; lateral eklem kapsülü gerekirse gevşetilir, medial kapsül sıkılaştırılır
- Cilt kapatılır, steril sargı ve ameliyat sonrası özel ortopedik sandalet uygulanır
İşlem sonrası
- İlk 2 hafta ayağı yukarıda tutma, buz ve yara bakımı; çoğu hasta aynı gün taburcu olur
- Ostotomi tipine göre 4-6 hafta özel sandalet ile topuk yüküyle yürüme
- 6 haftada radyografik kaynama kontrolü; sonra normal ayakkabıya kademeli geçiş
- Fizyoterapi: parmak hareket egzersizleri, denge ve kas güçlendirme (4-12 hafta)
- Tam iyileşme ve normal ayakkabıya dönüş genelde 8-12 hafta; ağır spor 3-6 ay
Riskler
- Enfeksiyon, yara iyileşme problemi (özellikle diyabette)
- Tekrar deformite (rekürrens) — uygun teknik seçilmediğinde daha sık
- Kaynamama (psödoartroz), sinir hassasiyeti veya uyuşma
- Aşırı düzeltme (hallux varus — başparmak içe sapma)
- Eklem sertliği, metatarsalji (komşu parmak baskısında ağrı)
Sıkça Sorulanlar
Bunyonum ağrı yapmıyor, yine de ameliyat olmalı mıyım?
Ağrı olmayan ve günlük yaşamı etkilemeyen hafif bunyonlar genelde cerrahi gerektirmez. Estetik amaçlı cerrahi tercih edilmez; karar deformitenin ilerlemesi ve şikayetlere göre verilir.
Hangi ostotomi tekniği bana uygun?
Seçim deformite şiddeti ve eklem stabilitesine göre yapılır: distal teknikler hafif-orta olgularda, proksimal ostotomi orta-ağır olgularda, Lapidus füzyonu ise instabil veya ileri ve nüks olgularda tercih edilir. Hekim grafilere göre planlar.
Ameliyattan sonra ne zaman normal ayakkabı giyebilirim?
Kemik kaynaması ve şişlik durumuna göre genelde 6-8 hafta sonra geniş, rahat ayakkabıya geçilir. Topuklu veya dar ayakkabılar 3-6 ay sonra kademeli olarak değerlendirilir.
İki ayak aynı seansta yapılabilir mi?
Bazı olgularda mümkündür ancak iyileşme süresi zorlaşır çünkü tek ayak yük taşıyamaz. Genelde önce bir ayak, 3-6 ay sonra diğeri tercih edilir.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
Diz artroskopisi
Ortopedi ve Travmatoloji
Diz artroskopisi — diz ekleminin küçük kesilerden kamera ile değerlendirilmesi ve onarımı.
Omuz artroskopisi
Ortopedi ve Travmatoloji
Omuz artroskopisi — omuz ekleminin minimal invaziv kamera yöntemi ile değerlendirilmesi ve onarımı.
Total diz protezi
Ortopedi ve Travmatoloji
Total diz protezi — ileri evre diz kireçlenmesinde eklem yüzeylerinin yapay parçalarla yenilenmesi.
Total kalça protezi
Ortopedi ve Travmatoloji
Total kalça protezi — kalça ekleminin yapay başlık ve soketle değiştirildiği eklem yenileme cerrahisi.
Menisküs ameliyatı
Ortopedi ve Travmatoloji
Menisküs ameliyatı — diz menisküs yırtıklarında artroskopik onarım veya parsiyel menisektomi cerrahisi.
Karpal tünel cerrahisi
Ortopedi ve Travmatoloji
Karpal tünel cerrahisi — el bileğinde median sinirin sıkışmasına bağlı uyuşma ve ağrıda transvers karpal ligamanın gevşetilmesi.
Skolyoz cerrahisi
Ortopedi ve Travmatoloji
Skolyoz cerrahisi — omurganın yana eğriliğinin enstrümantasyon ve füzyon ile düzeltilmesi.
Tetik parmak ameliyatı
Ortopedi ve Travmatoloji
Tetik parmak ameliyatı — A1 makara açılarak parmak takılma ve kilitlenmesinin giderilmesi.