Atardamar ve toplardamarlardaki kan akışının yön, hız ve niteliğini ses dalgaları ile renkli ve spektral olarak gösteren, radyasyon içermeyen tetkik yöntemi.
Ne için yapılır
- Bacak toplardamarlarında pıhtı (derin ven trombozu) ve yüzeyel ven tromboflebiti şüphesi
- Varis hastalığı ve venöz yetmezlik değerlendirmesi
- Karotis ve vertebral arterlerde darlık ve plak taraması (inme riski)
- Periferik arter hastalığı; bacak ağrısı, soğukluk ve yara iyileşmemesi durumlarında
- Böbrek arter darlığı, renal arter ve venlerin değerlendirilmesi
- Hamilelikte fetal-uteroplasental dolaşımın incelenmesi (obstetrik Doppler)
- Tiroid, testis ve karın içi organlardaki kitlelerin damarlanma paterninin değerlendirilmesi
Hazırlık
- Karın içi damar incelemelerinde (aort, mezenter, böbrek arteri) genellikle 6-8 saatlik açlık önerilir
- Ekstremite Doppler'ında özel hazırlık gerekmez, rahat ve incelenecek bölgeyi açıkta bırakacak kıyafet tercih edilir
- Sigara ve kafein arteriyel akımı etkileyebileceği için tetkik öncesi sınırlandırılması önerilebilir
- Hasta ısınma ve damar genişlemesi için oda ısısında 5-10 dakika dinlendirilir
İşlem nasıl yapılır
- Hasta incelenecek bölgeye uygun şekilde sırtüstü, yüzükoyun veya yan yatar pozisyona alınır
- Cilde su bazlı jel uygulanır; jel ses dalgalarının iletimini sağlar
- Radyolog veya uzman hekim, prob ile damar trasesini takip ederek B-mod görüntü alır
- Renkli Doppler ile akım yönü ve hızı renk haritasında, spektral Doppler ile dalga formu olarak değerlendirilir
- Bacak venlerinde kompresyon manevrası (probla bastırma) ve Valsalva manevrası ile reflü ve tıkanıklık aranır
- İşlem genellikle 20-45 dakika sürer; bölgenin kapsamına göre değişir
İşlem sonrası
- İnceleme bittiğinde jel kağıt mendil ile temizlenir, hasta hemen olağan aktivitelerine dönebilir
- Pıhtı saptanırsa (DVT) hekim antikoagülan tedavi başlanması ve yatak istirahati konusunda hastayı bilgilendirir
- Karotis darlığı veya periferik arter hastalığında ek tetkikler (BT/MR anjiyografi, kateter anjiyografi) planlanabilir
- Tedavi sırasında veya sonrasında izlem amaçlı kontrol Doppler aralıklarla istenebilir
Riskler
- Doppler ultrasonografi iyonlaştırıcı radyasyon içermez; bilinen invaziv yan etkisi yoktur
- Probun bastırılmasına bağlı geçici hafif rahatsızlık olabilir
- Obezite, bağırsak gazı ve doku kalınlığı görüntü kalitesini azaltabilir, tetkikin tekrarını gerektirebilir
- Tetkikin doğruluğu uygulayan hekimin deneyimine bağlıdır (operatör bağımlı)
Sıkça Sorulanlar
Doppler ultrasonografi MR veya tomografiden farklı mı?
Doppler radyasyon ve kontrast madde içermez, gerçek zamanlı kan akımı bilgisi verir. MR ve BT anjiyografi daha geniş anatomik kapsama sağlar; Doppler ise hızlı, tekrarlanabilir ve düşük maliyetli bir ön tetkik olarak kullanılır.
Hamilelikte Doppler güvenli mi?
Doppler ultrasonografi gebelikte, plasenta ve göbek kordon dolaşımının değerlendirilmesinde rutin olarak kullanılır. Endikasyon dahilinde uygulandığında bilinen bir riski bulunmamaktadır.
Bacak şişliğinde her hastaya Doppler gerekir mi?
Tek taraflı, ani başlayan, kızarıklık ve ağrı ile birlikte olan bacak şişlikleri pıhtı yönünden mutlaka Doppler ile değerlendirilmelidir. Hekim klinik bulgu ve risk skorlarına göre tetkik kararını verir.
İlgili Bilgiler
İlgili Tıbbi Hizmetler
Aynı branş veya benzer endikasyonda incelemek isteyebileceğiniz diğer hizmetler.
BT anjiyografi
Görüntüleme Hizmetleri
BT anjiyografi — atardamarların iyot kontrastı ve ince kesit BT ile ayrıntılı haritalandığı non-invaziv damar görüntülemesi.
MR anjiyografi
Görüntüleme Hizmetleri
MR anjiyografi — damar yapılarının manyetik rezonans ile radyasyonsuz görüntülenmesi.
Ultrasonografi - genel
Görüntüleme Hizmetleri
Ultrasonografi — yüksek frekanslı ses dalgaları ile yumuşak dokuların radyasyonsuz görüntülenmesi.
Alt/üst ekstremite venöz doppler
Görüntüleme Hizmetleri
Alt/üst ekstremite venöz doppler — derin ven trombozu (DVT) tanısında öncelikli yöntem
Direkt grafi
Görüntüleme Hizmetleri
Direkt grafi (röntgen / X-Ray) — kemik ve organların düşük dozda röntgen görüntülemesi.
Manyetik rezonans görüntüleme
Görüntüleme Hizmetleri
Manyetik rezonans görüntüleme (MR) — güçlü manyetik alan ve radyo dalgaları ile yumuşak doku ayrıntılı görüntülemesi.
Bilgisayarlı tomografi
Görüntüleme Hizmetleri
Bilgisayarlı tomografi (BT) — X-ışını ile vücudun ince kesitli, hızlı ve ayrıntılı görüntülenmesi.
Abdominal ultrasonografi
Görüntüleme Hizmetleri
Abdominal ultrasonografi — karın içi organların radyasyonsuz, gerçek zamanlı ses dalgası ile incelenmesi.